Mandela Etkisi Örnekleri

1. 1. Pikachu’nun Kuyruğu
   2. Looney Tunes Logosu
   3. Temel Reis’in Dövmeleri
   4. C-3PO’nun Gümüş Bacağı
   5. Monopoly Adam
   6. Febreze Logosu
   7. La Vache qui rit Logosu
   8. Volkswagen Logosu
   9. The Berenstain Bears Yazılışı
   10. Mickey Mouse Pantalon Askısı
   11. KitKat Logosu
   12. Apple Logosu
   13. Skechers Logosu
   14. Mona Lisa Tablosu
   15. We are the Champions
   16. Luke, I’m your father
   17. E.T. Phone Home
   18. Hello, Clarice
   19. I want to play a game
   20. Houston, we have a problem
   21. Mirror, mirror on the Wall

İlk olarak 2013 yılında Nelson Mandela’nın ölümüyle başlayan etki aslında daha öncelere dayanıyor. Çoğu kişi Mandela’yı 80’lerde vefat ettiğini sanıyordu. Hatta ‘Mandela gerçekten 80’lerde öldü, bu gerçek Mandela değil.’ gibi iddialar ortaya atıldı.

İlk olarak 2010 yılında Fiona Broome adlı bir blogger tarafından ele alınan konu gerçekten böyle şeylerin var olduğunu topluma açıklar nitelikte. Bu fenomen daha sonra kendi Reddit sayfasında detaylıca incelenmeye başlandı.

Peki Bu Mandela Etkisi Nedir?

Bu etkinin birçok sebebi ya da komplo teorisi var. Bunlardan en basiti, yanlış yönlendirme veya yanlış bilgilendirmedir. Yani basit olarak Nelson Mandela‘yı ele alırsak, seksenlerde onun öldüğünü topluma isteyerek ya da istemeyerek inandıran bazı etkenler olmuş. Bu ya medya olabilir ya da toplumun kendisi olabilir.

Bir diğer etken ise beynimizin bu tarz olayları istediği gibi kaydetmesidir. Yani beyin bazı istisnai noktalarda nasıl işine daha kolay geliyorsa öyle kaydediyor. Yine Mandela’ya dönecek olursak, Mandela’nın 80’lerde hapse girerek ortadan kaybolması, zaman içinde birçok kişinin hafızasında ‘Mandela öldü’ şeklinde kaydedilmiş. Tabi ama bunlar tamamen istisnai durumlar.

Şimdi basit bir örnekle konuyu ilerletelim. En meşhur Mandela etkisinden biri çocukluğumuzun meşhur çizgi film karakteri Pikachu’nun kuyruğu. Birçok kişi Pikachu’nun kuyruğunun ucunun aslında siyah olduğunu iddia ediyor. Ama hiçbir zaman gerçekte öyle olmadı.

1 Pikachu Mandela Etkisi

Bunun sebebi de yine beynimizin bunu böyle kaydetmiş olması. Çünkü Pikachu’nun kulaklarının ucu siyah olduğundan, beynimizin kuyruğunun ucunun da siyah olduğunu ezberlemesi daha kolay. Bu, Pikachu kuyruğu siyah olarak hatırlanan yaygın bir yanlış benzerlik etkisi örneğidir.

Mandela Efektinin Diğer Teorileri

Bu konuyla ilgili çok sağlam olmayan komplo teorileri ise uzaylılar ya da zamanda yolculukla ilgili. Yani uzaylılar gelip bizim hep öyle bildiğimiz şeyi değiştirerek başkalarının hep farklı bilmesini sağladı. Ya da birileri zamanda yolculuğu bulup geçmişe gitti ve bu şeyleri değiştirdi gibi.

Bazı teorisyenler ise bunu reenkarnasyona dayandırıyor. Yani bizim önceki hayatımızda böyle olan bu detay, başkalarının önceki hayatında şu şekildeydi gibi. Ya da ben önceki hayatımdan bunu bu şekilde hatırlıyorum ama önceki hayatımı bilmediğim için gerçekten böyle hatırlıyorum gibi.

Daha modern ve fantastik yaklaşımlar ise paralel evrenler ve simülasyon teorisi gibi kavramları kullanarak Mandela etkisini açıklamaya çalışıyor. Bu teorilere göre, farklı gerçeklik algıları arasında geçişler yaşıyor olabiliriz.

Mandela Etkisi Örnekleri Neler?

2 Looney Tunes Logosu

İlk örneğimiz küçüklüğümüzde en çok izlediğimiz Buggs Bunny’li çizgi film programı Looney Tunes. Birçok kişi bu programın isminin Looney Toons olduğunu zannediyor. Muhtemelen beynimiz Looney’deki çift o’yu Tunes kelimesinde de tekrar etmek istiyor. Zaten okunuşları aynı.

3 Temel Reis’in Dövmeleri

Bize çocukken ıspanak yemeyi sevdiren çocukluğumuzun kahraman çizgi film karakteri Temel Reis’i unutmamak lazım. Temel Reis’in gerçekte iki kolunda da dövme var. (Evet hep iki kolu da dövmeli izledik.) Yalnız hafızamız bize sadece bir kolunda dövme olduğunu, diğerinde olmadığını söylüyor.

4 C-3PO’nun Gümüş Bacağı

Meşhur bilim kurgu serisi Star Wars filmlerinin şaşkın robotu C-3PO’nun sağ bacağı eski filmlerde gümüş renkliydi. Sonra hikayede robot muhtemelen yenilendi ve bacağı orijinal rengine boyandı. Ama büyük bir fan kitlesi bunu yanlış hatırlıyor ve C-3PO’nun bacaklarının her zaman altın rengi olduğunu iddia ediyor.

5 Mandela Etkisi Örnekleri: Monopoly

Başka bir fenomen ise Monopoly oyunundaki maskot amca, yani Bay Monopoly etkisi. Çoğu kişi bu amcanın tek gözlü bir gözlük taktığına emin. Ama hiçbir zaman böyle bir şey olmadı. Çünkü birçok zengin adam figüründe tek gözlü gözlük bulunduğundan beynimizin bunu hafızaya böyle kaydetmesi daha kolayına gelmiş olmalı. Bu da Mandela etkisi ne demek acaba sorusuna çok güzel bir örnek oluyor. Sonuç olarak Monopoly adam olarak bilinen bu karakterin gözlüğü, “Monopoly Mandela Effect” örneklerinin en popülerlerinden biridir.

6 Febreze Logosu

Bir diğer meşhur Mandela efekti ise her gün evlerimizde kullandığımız bir üründen. Sıklıkla hava ferahlatıcısı olarak evlerimizde buldurduğumuz Febreeze markasının logosunda birçok kişi çift “e” olduğunu sanıyor.

7 La Vache qui rit Logosu

Diğer bir Mandela etkisi örneği ise çocukluğumuzda bardakların üzerinden hatırladığımız La Vache qui rit markasının maskot ineği. Birçok kişi bu ineğin burnunda bir halka olduğuna emin. Halbuki bu sadece bir fenomen. Yine bunun sebebi de genellikle inek figürlerinin burnunda halka olması. Bazı kişilerin beyinleri bunu hafızaya olduğu gibi kaydediyor. Bazıların ki ise diğer figürlerle eşleştirerek onda da varmış gibi kaydediyor.

8 Volkswagen Logosu

Birçok kişi Volkswagen’in 2019 yılında değişen meşhur logosunda V ve W harflerinin bitişik olduğu sanılıyor. Halbuki iki harf arasında ayırıcı bir çizgi mevcut. Ayrıca birçok kişi firma isminin yazılışını Volkswagen değil de Wolkswagen şeklinde olduğunu düşünüyor.

9 The Berenstain Bears

Ünlü çocuk kitap serisi “The Berenstain Bears”ın adı hakkında bir karışıklık vardır. Bazıları bu serinin “The Berenstein Bears” olarak yazıldığını hatırlarken, gerçekte adı “The Berenstain Bears” olarak geçmektedir. Bu durum, Mandela Effect olarak anılan hatırlama fenomenini ayrıca doğrulamaktadır.

10 Mickey Mouse Pantolon Askısı

Birçok kişi Mickey Mouse’un askılı pantolon giydiğine emin. Çünkü Mickey’in pantolonu askılı pantolonlar gibi çok yukarıda.

11 KitKat Logosundaki Mandela Etkisi Örnekleri

Yine birçok kişi Kit Kat logosunda arada bir çizgi olduğunu zannediyor. Bu muhtemelen Kit Kat kelimesinin bazen Kit-Kat şeklinde yazılmasından kaynaklanıyor. Aynı Spider-Man gibi.

12 Apple Logosu

Yine bir başka logo örneği. Birçok kişi yılların Apple logosunun bir zamanlar sol taraftan ısırılmış olduğunu hatırlıyor. Halbuki logo ilk zamanından beri her zaman sağ taraftan ısırılmış olarak sunuldu.

13 Skechers Logosundaki Mandela Etkisi

Bazı insanlar, Skechers markasının “Sketchers” olarak adlandırıldığını hatırlarlar. Ancak gerçekte, markanın adı “Skechers” şeklindedir. Bu durum, Mandela etkisi örnekleri arasında marka adlarının karıştırılmasının çok rastlandığını gösteriyor. İnsanlar arasında yayılan bu yanlış hatırlama, markanın adının doğru şekliyle ilgili bir karışıklık oluşturuyor.

14 İnanması Güç Mandela Efekti: Mona Lisa

Mona Lisa tablosundaki gülümsemeye dair bir yanlış hatırlama var. Birçok insan, Mona Lisa’nın gülümsediğini zanneder, ancak gerçekte tablo tam olarak bir gülümseme değil, belirsiz bir ifade sergilemektedir. İnsanlar çoğunlukla daha önceden gülümsediğine dair bir Mandela etkisine kapılıyorlar.

15 We Are the Champions

Queen’in ünlü şarkısı “We Are the Champions”un sonunda “of the world” sözlerinin olduğunu birçok kişi hatırlıyor. Ancak orijinal stüdyo kaydında bu sözler yer almıyor.

Filmlerdeki Mandela Etkisi Örnekleri

Mandela etkisi film ve dizilerde de çok sık karşımıza çıkmaktadır. Özellikle popüler filmlerin popüler repliklerini birçok insan yanlış hatırlıyor.

16 “Luke, I am Your Father”

Star Wars’taki meşhur sahnede herkes Darth Vader’ın “Luke, I am your father” dediğini hatırlıyor. Halbuki “No, I am your father” diyor. Bu, film replikleri arasında en çok yanlış hatırlanan örneklerden biridir.

17 “E.T. Phone Home”

E.T. filmindeki bu ikonik repliği birçok kişi “ET, phone home” yerine “ET, home phone” olarak hatırlıyor. Halbuki doğru olan “ET, phone home.”

18 Kuzuların Sessizliği Filmindeki Mandela Etkisi

1991 yapımı Kuzuların Sessizliği filminde Hannibal’ın Clarice ile ilk görüşmesinde “Hello Clarice” dediği sanılıyor. Halbuki sadece “Goodmorning” diyor. Çünkü 1996’da vizyona giren The Cable Guy filminde Jim Carrey, bu yanılgıya gönderme yaparak “Hello, Clarice” demişti. Aynı şekilde 2001 yapımı Hannibal filminde yine buna gönderme olarak “Hello, Clarice” cümlesi geçiyordu.

19 “I Want to Play a Game”

Meşhur testere filmlerinde Jigsaw karakteri asla “Benimle oyun oynamak ister misin?” diye sormuyor. Onun yerine sadece “Oyun oynamak istiyorum” diyor.

20 Apollo 13 Filmindeki Replik

Apollo 13 filmindeki popüler bir replik, “Houston, we have a problem” şeklinde hatırlanır. Ancak aslında, orijinal replik “Houston, we’ve had a problem” şeklindedir. Ama hala hatırlanan ve birçok reklam filmine ilham olan replik yanlış hatırlanıyor.

21 “Mirror, Mirror on the Wall”

1937 yapımı orijinal Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler filminde, cadı aynaya “Magic Mirror on the Wall” diyor. Yalnız bu replik zaman içerisinde “Mirror, Mirror on the Wall” (Türkçesiyle, “Ayna ayna, söyle bana”) şeklinde algılanmış ve kabul edilmiş. Hatta diğer Mandela efekti örneklerinde olduğu gibi çoğu insanlar doğrusunun yanlış olan olduğunu iddia ediyorlar.

Daha birçok Mandela Etkisi mevcut. Siz de başınızdan bu konuyla ilgili bir şey geçtiyse yorumlara yazmayı ihmal etmeyin. Mandela etkisi testi yapmak isterseniz şu bağlantıyı takip edebilirsiniz. Ayrıca şu yazı da popüler başka bir etkiden bahsediyor.

Mandela etkisi, popüler kültür ve kolektif hafızamızın ilginç bir yönünü ortaya koyuyor. Gerçeklik algımızı ve hafıza yanılgılarımızı sorgulamamıza neden olan bu fenomen, aynı zamanda toplumsal anılarımızın nasıl şekillendiğini de gösteriyor.

Sonuç olarak, Mandela etkisi bize hafızamızın ne kadar yanıltıcı olabileceğini ve gerçeklik algımızın nasıl şekillendiğini gösteren ilginç bir fenomen. Bu etki, sadece popüler kültürle sınırlı kalmayıp, tarihsel olaylar, coğrafi bilgiler (örneğin ABD eyaletlerinin konumları) ve hatta günlük yaşamımızdaki birçok detayı da kapsayabiliyor. Bu etki üzerine düşünmek, kendi hafızamızı ve algılarımızı sorgulamak için iyi bir fırsat sunuyor.

Mandela Etkisi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

The post Mandela Etkisi Nedir: 21 En Popüler Mandela Etkisi Örnekleri appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Doğadan İlham Alan Biyotaklit Örnekleri

1. Lotus ve Dış Cephe Kaplaması
2. Kurbağalar ve Uçaklarda Buzlanmaya Karşı Sıvı
3. Balıkçıl Kuşlar ve Yüksek Hızlı Tren
4. Dulavratotu ve Cırtcırt
5. Yusufcuk ve Helikopter
6. Yunuslar ve Sonar Sistemi
7. Naitulus ve Denizaltı
8. Kutup Tavşanı ve Kar Ayakkabısı
9. Arı Petekleri ve Teleskoplar
10. Mürekkep Balıkları ve Jet Uçakları
11. Yarasa ve Radar Sistemi
12. Tavuk Kafası ve Magic Body Control
13. Göçmen Kuşlar ve Gösteri Uçakları
14. Ayçiçeği ve Güneş Panelleri
15. Köpek Balığı ve Tekne Sırtı
16. Örümcek Bacakları ve Robotlar
17. Yunus Burnu ve Gemi Pruvası
18. Boz Lekeli Kedi Balığı ve Rockwell X-30 Uzay Mekiği
19. Balina Kuyruğu ve Serbest Dalış Paletleri
20. Gecko Kertenkelesi ve Tırmanma Ayakkabısı
21. Köpek Balığı ve Moka Shark

Bu yazımızda biyotaklit biliminin (biyomimetik veya biyomimikri de deniyor) incelediği doğadan esinlenerek yapılan icatlar, teknolojiler ve sistemlerin bazılarına yer vereceğiz. Peki bu biyotaklit nedir veya en çok ilham alınan hayvan hangisi? Buzdolabı hangi hayvandan esinlenerek icat edilmiştir? Peki ya güneş paneli hangi canlıdan esinlenerek yapılmıştır?

Doğada bunlar gibi açılmayı bekleyen bir çok tılsım var. Şimdi listemize bakalım ve ileride nelerle karşılaşacağız düşünmeye çalışalım.

Lotus ve Dış Cephe Kaplamasındaki Biyotaklit Örnekleri

Araştırmalara göre en temiz yaprakların en pürüzlü yüzeylere sahip olduğu fark edilmiştir. Bu bitkilerin en temizi bataklık nilüferi, daha bilinen ismiyle Lotus bitkisidir. Lotus yaprağı üzerinde bulunan minik noktasal kabarcıklar yaprağa konan tozu ayırarak hat halinde dizilmesini sağlar ve sonuç olarak yaprağa konan bir damla su bu hatlar üzerinden akarak tüm kirleri temizler.

Bitkinin bu özelliği araştırmacılara ilham kaynağı olmuş olmalı ki, aynı isimde üretilen Lotusan adlı, 5 yıl kendisini temiz tutacağı garantisi verilen dış cephe malzemesi üretilmiştir.

Kurbağalar ve Uçaklarda Buzlanmaya Karşı Sıvı

Bir başka doğadan esinlenerek yapılan tasarımlar örneği ise daha tropik alanlardan geliyor. Zehirli kurbağaların dokununca dağılıma geçen zehir mekanizması uçaklarda donma karşıtı sıvının kullanımına ilham veriyor, böylelikle gerekli zamanda kullanılacak sıvı ile donma vakıaları daha aza inebiliyor.

Balıkçıl Kuşlar ve Yüksek Hızlı Tren 

Balıkçıl kuşların gaga yapısının suya dalarken onları hızlandırdığı tespit edilmiştir ve bunu fark eden Japon mühendis Eiji Nakatsu bu sistemi trenlere uygular. Bu sistemle tasarlanan hızlı trenlerin aerodinamiği dolayısıyla sürtünmeye karşı verimlilik oranı diğer trenlere göre çok yüksek.

Dulavratotu ve Cırtcırt

Velcro bandı, daha çok bilinen ismiyle cırtcırtlar da bitkilerden esinlenerek yapılan icatlar arasında yerini alıyor. Evet komik olabilir ama halk dilinde dulavrat otu olarak bilinen, her çayıra çıktığımızda illaki üzerimize yapışan bu otu çıkarması pekte kolay değil.

İsviçreli mühendis Georges de Mestral‘ın da başına böyle bir şey gelmiş olmalı ki, günümüzde giysilerden ayakkabılara, çantalardan astronot kostümlerine kadar her yerde rastladığımız cırtcırtları icat etmiş.

Yusufcuk Böceği ve İlham Verdiği Biyotaklit Örnekleri

Yusufcuk yunuslarla birlikte bu listedeki en mükemmel canlılar, çünkü insanoğlu yusufcuk böceğinden birçok noktada ilham alarak teknolojilerini geliştirmiş.

Uçuş stili ve denge sistemi ile helikopter tasarımcıları tamamen yusufcuktan ilham almışa benziyor. Helikopterin kuyruk tasarımı ve kütle merkezinin konumu yusufcuk incelenerek üretilmektedir.

Ayrıca araştırmacılar yusufcuğun kanatlarındaki hücrelerin uçuş yönünde daha yoğun, arka kısımlarda ise daha seyrek olduğunu keşfetmiş. Yani ön tarafta oluşan ağırlık kanatın hava akımlarından daha az etkilenmesini sağlıyor. Bundan esinlenen mühendisler ilk uçaklar tasarlanırken bu tekniği kullanmışlar.

Yusufcuğun bir başka boy gösterdiği alan ise Münih Olimpiyat Stadı‘nda yer alıyor. Stadın çatısını tasarlamak için masaya oturan mimarlar yine yusufcuktan ilham almaya karar vermişler. Yusufcuğun 0,3 mikron kalınlığındaki aşırı ince kanatlarındaki parçalı yapı mükemmel bir dayanıklılık sağlıyor. İnce, dayanıklı ve güneş ışınlarını geçirmesi istenen çatıyı mühendisler bu parçalı yapıyı örnek alarak inşa etti. Bu da yapay çevre için bir katkı sağlamış oluyor.

Yunuslar ve Sonar Sistemindeki Biyotaklit Örnekleri

Doğadan Esinlenerek Yapılan İcatlar – Yunuslar ve Sonar Sistemi

Biyotaklit örnekleri araştırırken en çok karşımıza çıkan canlılardan biri yunuslar. Çok yüksek frekanslarda ses dalgaları (yaklaşık 200.000 Hz) yayan yunuslar karşılarındaki cismin konumunu, büyüklüğünü, şeklini ve hatta hızını belirleyebilirler ve zaten sonar sistemi de aynı şekilde çalışmaktadır.

Nautilus ve Denizaltı

Nautilus isimli canlı suyun dibine batmak için vücudundaki odacık şeklindeki hücrelere su doldurur, böylece ağırlaşan canlı suyun dibine alçalır. Yükselmek istediğinde ise içeriden bir gaz salgılayarak bu hücrelerin boşalmasını sağlar.

Denizaltılar ise bu mantığı bu canlıdan ilham almışlara benziyor. Aynen denizaltılarda üst kısımda bulunan hücrelere su doldurarak batarlar. Yükselmek için ise motorlar sayesinde bu suyu dışarı pompalar.

Kutup Tavşanı ve Kar Ayakkabısı

Doğadan esinlenerek tasarlanmış buluşlar çok fazla ve bunlardan biri de kar ayakkabıları. Daha doğrusu ayakkabınızın altına takabileceğiniz, kar üzerinde yürümeyi kolaylaştırıcı icat.

Kutup tavşanların arka ayaklarının uzun ve yassı olması karda yürümelerini kolaylaştırır. Araştırmacıların üretmiş olduğu kar ayakkabıları ise aynı bu mantıktan yola çıkarak tasarlanmış.

Arı Petekleri ve Teleskoplar

Büyük gözlem evi teleskoplarının yüzeyi arı petekleri gibi altıgen şeklindeki aynalardan oluşur. Bu sayede gelen ışık daha verimli elde edilmiş olur.

Arıların ürettiği altıgen peteklerde daha ilginç bir detay ise arıların gözlerinin de altıgen yapıda olduğu tespit edilmiş, böylece bundan ilham alan mühendisler teleskoplarda da verimlilik için aynı mantığı kullanmışlar.

Mürekkep Balıkları ve Jet Uçakları

Mürekkep balıklarının yanlarında iki açıklık bulunur. Bu açıklıklardan alınan su, kuvvetli kaslardan oluşan esnek bir torbaya alınır. Torbada arkaya doğru açılan kanaldan kasların kasılmasıyla kesedeki su büyük hızla kanaldan atılır ve hızlı bir kaçış kabiliyeti sunar.

Bu sistemi mürekkep balıklarından ilham alan jet uçakları ise benzer bir yöntemle çalışırlar. Bir jet motoru bir ucundan havayı emerken diğer ucundan büyük bir hızla dışarı bırakır. Motorlarının egzozlarından yüksek hızla çıkan hava özel kanallar aracılığıyla yere doğru püskürtülür ve böylece jet uçakları dikey iniş-kalkış yapabilirler.

Yarasa ve Radar Sistemi

Yarasalar şu anda günlük hayatta kullandığımız radar sistemiyle yönlerini bulurlar. Yaydıkları titreşim dalgaları önlerine çıkan cisimlere çarpar ve geri döner ve çok kısıtlı bir görme kabiliyetine sahip yarasalar yönlerini kolaylıkla bulabilir.

Günümüz radar sistemlerini geliştiren mühendisler yarasalardan ilham almış olmalılar ki iki yapı arasında çok fazla benzerlik bulunmakta.

Tavuk Kafası ve Magic Body Control

Doğadan esinlenerek yapılan icatlar arasında bir başka ilginç teknoloji daha yer alıyor. Tavukları kafa yapısındaki enteresan aerodinamik koskoca Mercedes mühendislerine ilham kaynağı olmuş.

Tavukların vücutları oynatıldığında kafalarının her zaman sabit kaldığı bir gerçek. Bundan ilham alan Mercedes mühendisleri 2013 yılında Magic Body Control (yani sihirli gövde kontrolü) isimli teknolojiyi geliştirmiş. Seyir halindeki araçta ön tarafa bakan kameralar ile saptanan yoldaki pürüzlere göre tekerlekler aşağı yada yukarı kendiliğinden hareket etmekte. Böylece arabanın gövde kısmı her zaman neredeyse sabit kalıyor.

Şu an araba alırken göz önünde bulundurduğumuz konfor etkeninde en büyük rolü oynayan Magic Body Control bir tavuktan esinlenerek üretilmiş.

Gösteri Uçakları ve Göçmen Kuşlardaki Biyotaklit Örnekleri

Son bahar gelince göçmen kuşların V şeklinde uçarak göç ettiklerini hepimiz görmüşüzdür. Bu düzen öndeki kuşun kanat çırpışından oluşan basınç azalmasının arkadaki kuşun havada süzülmesine yardımcı olmasından kaynaklanır. Bunu gören gösteri uçakları ise aynı dizilişte uçarlar, bu durumu açıklayan bir video:

Ayçiçeği ve Güneş Panelleri

Doğadan ilham alınarak yapılan icatlar arasında yer alan bir başka teknoloji de geleceğimizin enerji kaynağı güneş panelleri. Ayçiçeğinden esinlenen araştırmacılar güneş panellerini daha da geliştirebilmek amacıyla inovatif bir yola başvurmuşlar. Ayçiçeğinin yaprakları incelenerek geliştirilen partiküller güneş panellerinde kullanılıyor. Bu sayede yapay çevre için üretilen bu sistem güneşli ve gölgeli bölgelerdeki sıcaklık farkından yola çıkarak yön tayini yapabiliyor.

Köpekbalığı ve İlham Olduğu Biyotaklit Örnekleri

Köpek balıklarının derilerindeki aerodinamik yapı hem vücuda yosun gibi maddelerin yapışmasını engelliyor, hem de mükemmel bir kayganlık sağlıyor. Köpek balığı derisindeki sert pullar birbiri üzerine sıkışmış vaziyette ve ince şerit oluklardan oluşmakta. Dolayısıyla bu oluklar muazzam bir kayganlık sağlıyor.

Bundan esinlenen bilim adamları suni silikondan bir madde geliştirmişler ve bu madde gemi ve teknelerde sürtünme problemine yeni bir soluk getirmese de yosunlaşma problemini ortadan kaldırmışa benziyor. Dolayısıyla bu teknoloji tasarım sorun çözüm projeleri arasında yer alıyor diyebiliriz.

Örümcek Bacakları ve Robotlardaki Biyotaklit Örnekleri

Hayvanlardan esinlenerek yapılan icatlar arasında bulunan bir diğer endüstri ise robot endüstrisi. Robotlar artık hayatımızın her alanında küçük yada büyük boy gösteriyorlar. Oyuncaklardan endüstriyel iş makinelerine kadar her cihaz aslında bir robot. Peki bu robotların eklem mantıkları ve yürüme, zıplama, engellerden geçebilme hatta yüzebilme gibi fonksiyonları hep hayvanlardan esinlenerek yapılıyor.

Örümcek ve diğer bazı böceklerin bacak ve gövde yapısını inceleyen mühendisler bunu askeri amaçlı üretilen robotlarda kullanmaya karar vermişler. Arazi ve kötü hava koşulları gibi negatif coğrafi koşullara dayanabilecek bir robotun aynı örümcek gibi bir bacak yapısına sahip olması gerekiyor. Çünkü yürüme, zıplama, birbirinden bağımsız hareket edebilme gibi özellikler bu dayanıklılığı gerektiriyor.

Şu videoda kangurudan kelebeğe, martıdan yılana, diğer hayvanlardan esinlenerek biyotaklit ile tasarlanan ürünler yer alıyor.

Yunus Burnu ve Gemi Pruvası

Doğadan Esinlenerek Yapılan Tasarımlar – Yunus Burnu ve Gemi Pruvası

Yunuslardan başka bir alanda daha ilham alan tasarımcılar gemilerin daha hızlı ve verimli gidebilmeleri için gemi pruvasını geliştirmişler. Eğer pruva olmasa gemi suyu kesemeyecek bu yüzden gemi aşağı yukarı titremeye başlayacaktır. Yunusların ağız ve burun kısmındaki çıkıntısı suyu kesmede çok büyük bir rol aldığından mühendisler bunu gemilere uygulamanın çok mantıklı olacağını düşünmüşler.

Boz Lekeli Kedi Balığı ve Rockwell X-30 Uzay Mekiği

Bir diğer biyotaklit örneği ise Nasa’dan. 1990’lı yılların başında Nasa boz lekeli kedi balığının hidrodinamiğinden ilham alarak bir uzay mekiği tasarladı. Diğer sitelerde bulunan “Sesten hızlı uçabilen Mc Donald Douglas’ın ‘Orient Express’ modeli” ifadesi yanlış, hatta Mc Donald Douglas diye bir şirket yok. Doğrusu McDonnell Douglas olmalı ve sağ alttaki görsel Nasa’nın Rockwell X-30 isimli uzay aracına ait.

Yalnız 1993 yılında araç daha üretime geçmeden Nasa projeyi ipral etti ve hayata geçmesine izin vermedi. Yine de koskoca Nasa bile doğadan tasarıma bir yol izlemiş.

Balina Kuyruğu ve Serbest Dalış Paletleri

Serbest dalış paletleri normal yüzme paletlerinden daha geniş ve iki ayak ortak şekilde tasarlanır. Bu dalgıcın aşağıdan yukarıya kıvrılarak hızlı ve rahat bir dalış yapmasını kolaylaştırır.

Aynı sistem balinalarda da mevcuttur, bu da şüphesiz başka bir biyotaklit örneği olmasını akla getiriyor.

Gecko Kertenkelesi ve Tırmanma Ayakkabısı

Biyotaklit örnekleri arasında bir diğer en çok ilham alınan canlı ise Gecko kertenkelesi.  Gecko ayaklarının üstün yapışma sistemi her türlü zeminde yatay yada dikey hareket edebilmelerini sağlıyor ve bu eşsizlik tasarımcıları doğadan tasarıma yöneltmiş olmalı.

Geckoların bu özelliğinden ilham alan tasarımcılar ise tırmanmaya daha elverişli ayakkabılar tasarlamışlar. Ayrıca Geckodan ilham alarak üretilen Gecko robotu ise Geckolar gibi her zeminde yürüyebiliyor. Dikey yürüyebilmek için kimyasal bırakmadığı için arkasında iz bırakmıyor ve vakum kullanmadığı için de daha hızlı yürüyebiliyor.

Köpek Balığı ve Mako Shark

Görselde gördüğünüz Mako Shark isimli konsept otomobil bir diğer biyotaklit örneği olarak 1961 yılında üretildi. Mustang ve Corvette otomobillerinin tasarımcısı olan Larry Shinoda tarafından General Motors için tasarlanan otomobil için Sivriburun Camgöz cinsi köpek balığından ilham alınmış.

Daha sonraki yıllar içerisinde ise Chevrolet mühendisleri Corvette modellerinde benzer bir tasarım kullandılar, böylece sonuç olarak yine tasarımcılar ve mühendisler doğadan tasarıma bir yol izlemiş oldular.

Sizler için derlediğimiz doğadan esinlenerek yapılan icatlar listesi şimdilik bu kadar. Daha fazla keşfettikçe buraya ekleyeceğiz.

Diğer Biyotaklit Örnekleri ve Mucizevi İlhamlar

İnsan oğlunun keşfedemediği daha binlerce ilham alınacak sistem ve yapılar doğada bizleri bekliyor. Bununla birlikte bu yazıda yer vermediğimiz veya gelecekte yer vereceğimiz şu an kullanım örneği olan diğer biyotaklit örnekleri şu şekilde aşağıya listeliyoruz;

• Yunuslardan esinlenerek üretilen, ses hızını ilk geçmeyi başarabilen Concord uçakları,
• Fil hortumundan ilham alarak üretilen çok eksenli robotik kol,
• İnsan iskelet yapısından faydalanılarak yapılan Eyfel Kulesi,
• Tendonlardan esinlenerek üretilen çelik halatlar,
• Zürafa anatomisine bakarak üretilen G tulumu,
• Örümcek ağının sağlamlık/kütle oranını kopyalayarak üretilen kevlar isimli malzeme
• Sivrisinek iğnesinden ilham alarak üretilen acıtmayan şırınga iğnesi
• Midye kabuğu suda bile kayalara yapışabildiğinden esinlenerek üretilen suya dayanıklı yapıştırıcı,
• Kambur balinaların yüzgeçlerindeki tümseklere bakarak üretilen rüzgar türbini kanatları,
• Armadillo canlısının kendini kapatma sisteminden esinlenerek üretilen sırt çantası,
• Kuş ayak kemiğinin ona oranla büyük kuşları ayakta tutabilmesinden ilham alınarak üretilen topuklu ayakkabı,
• Termit evlerinden bakılarak tasarlanan ısıtma havalandırma sistemleri,
• Kutu balığından ilham alan Mercedes Bionic car,
• Namib böceğinin su depolama sisteminden esinlenerek üretilen su geçirmez malzeme gibi.

Son olarak biyotaklit örnekleri kolay teknolojinin önünü açıyor. Daha birçok doğadan esinlenerek yapılan icatlar keşfedilmeyi bekliyor. Bu yazımızı beğendiyseniz geleceğin tarım yöntemi olan dikey tarım hakkındaki kapsamlı dosyamıza buradan ulaşabilirsiniz?

The post Biyotaklit Örnekleri: 21 En İyi Doğadan İlham Örneği [2026 Dev Rehber] appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Dünya nüfusu her geçen gün artıyor. BM projeksiyonlarına göre, araştırmacılar dünya nüfusunun 2050 itibarıyla 10 milyara ulaşmasını bekliyor. Bununla birlikte bilim insanları, dünya nüfusunun her 10 yılda 1 milyar daha artacağı öngörüyor. Bununla beraber dünyada yaklaşık 3200 milyon hektar tarım arazisi mevcut. Uluslararası tarım örgütü FAO’ya göre son yıllarda kişi başı tarım alanı %20 oranında azalmış durumda. Peki dünya nüfusu artıyor, tarım alanları azalıyor, ne yapmak lazım? Acaba çözüm, dikey tarım mı?

Zamanla gelecek şekillenirken akıllı telefonlar gibi dikey bahçe mantığı da hayatımıza radikal bir şekilde giriyor. Gelecekte çok önemli bir rol oynayacağı aşikar. Peki çok duyduğumuz bu dikey tarım insanlar tarafından nasıl yapıyor? Ne işe yarar? Avantajları nelerdir?

Peki Tam Olarak Bu Dikey Tarım Nedir?

Dikey sistem yetiştiricilik (küresel adıyla vertical farming) tarımsal üretimin artık tarlalar ve çiftlikler yerine, kapalı ve kontrollü ortamlarda gerçekleştirildiği yenilikçi bir yöntemdir. Üreticiler daha az iş gücü ve daha az maliyetle üretim yapabilirler. Bu yöntemin en büyük getirileri su ve böcek ilacı masrafını sıfıra indirmesidir. Ayrıca tüm yıl boyu mahsul alma imkanı vardır. Bununla beraber normal tarıma göre kat kat daha az yer kaplar ve çiftlikten şehre taşımacılık gerektirmez bu yöntemi hem evlerde hem apartmanlarda, hatta kendi küçük odanızda bile uygulayabilirsiniz.

Sadece ihracat ile geçinen, tarım alanı neredeyse hiç olmayan Singapur devleti bütün sermayesini dikey tarıma yatırmış durumda. Öyle ki şehir merkezinde yemyeşil orman gibi gökdelenler görebilirsiniz. Bununla beraber yapılan araştırmalar bu tarz bina modelli tarımın %40 daha az enerji harcadığını gösteriyor. Ayrıca neredeyse normal tarımda 1000 m² alanda alınacak mahsul bu modelde 100 m² alanda üretilebiliyor.

Dikey Tarım Türleri

Şu an genel olarak kullanılan 3 tür dikey tarım yöntemi var. Bunlar aquaponik, aeroponik ve hidroponik sistemler olarak toprak kullanmadan bitki yetiştirmek için geliştirilen yenilikçi yöntemlerdir.

• Hidroponik Sistem: Bitkiler su bazlı bir besin çözeltisi içinde yetiştirilir. Toprak yerine besinleri doğrudan su yoluyla alırlar. En yaygın kullanılan dikey tarım yöntemidir.
• Aeroponik Sistem: Bitkiler, kökleri havada asılı olacak şekilde yetiştirilir ve besinler ince su buharı şeklinde püskürtülerek verilir. Su kullanımı en az olan yöntemdir ve hidroponik sistemden sonra en çok tercih edilen topraksız tarım yöntemidir.
• Akuaponik Sistem: Hidroponik tarımı, balık yetiştiriciliği (akuakültür) ile birleştiren değişik bir sistemdir. Balıkların atıkları bitkiler için besin kaynağı olurken, bitkiler de suyu temizleyerek balıklar için sağlıklı bir ortam oluşturur. Ülkemizde çok tercih edilen bir yöntem değildir. Buna ek olarak ördekler ile pirinç yetiştirme gibi farklı akuaponik sistemlerde mevcuttur.

Topraksız Tarım ve Gıda Endüstrisinin Geleceği

Bu tesisler normal tarımda kullanılan suyun sadece %5 kadarına ihtiyaç duyuyor. O da yağmur sularından elde edilebiliyor ayrıca tesisin güneş panelleriyle donatıldığını düşünürsek, böylece üretim maliyeti neredeyse sıfıra indirgemiş olacaksınız.

Bilindiği gibi güneş enerjisi tüm renkleri barındırıyor yalnız yıllar içerisinde bilim adamları araştırmaları sonucu tarım ürünlerinin yalnız mavi ve kırmızı ışığa ihtiyaç duyduğu tespit ettiler. Yani kapalı bir alanda sadece bu iki ışığın sağlanmasıyla her türlü ürünü üretebilirsiniz.

Topraksız tarımın geleneksel tarıma göre faydalarını aşağıda liste halinde sıralayabiliriz.

Dikey Tarım Avantajları;

• Daha az yer kaplar. Yetiştiriciler 1/10 oranında daha az alanda aynı miktar mahsulü yetiştirebiliyor.
• Çok daha az suya ihtiyacı vardır. Neredeyse %95 oranında daha az su ile aynı oranda ürün yetişmesine imkan tanır.
• Aynı şekilde toprak ve gübre ihtiyacı da ortadan kalkar. Sıfıra yakın bir oranda toprak kullanımı ile dikey tarım yapabilirsiniz.
• Çiftçiler hormon kullanmaya ihtiyaç duymadan organik ürünlere yer verebilirler. Bu da daha düşük maliyetle daha yüksek verim demektir.
• Benzer şekilde yetiştiriciler tarımsal ilaç kullanmaya ve sterilizasyona neredeyse sıfır ihtiyaç duyar.
• Klasik tarıma göre verimliliği daha yüksektir.
• İşçilik ve makine masrafları ciddi oranda azdır.
• Şehir merkezlerinde üretime müsaittir. Böylece şehir ekosistemine fayda sağlanırken (temiz hava gibi) kırsaldan şehirlere nakliye masrafları ortadan kalkmış olur.
• Mevsimden bağımsız yıl boyunca mahsul almak mümkündür.
• Sistem içerisinde yabancı ot sorunu yoktur. Sistemde toprak olmadığı için zararlı otları yer verilmemektedir.
• Ürünlerde kanserojen nitrat birikimi olmaz.
• Sulama makineler tarafından otomatik yapılacağı için su stresi yada kuraklık gibi sorunlar ortadan kalkar.
• Hasat alma işlemi çok kolaydır. Klasik tarıma göre %90 hasat kolaylığı sağlar.

Yukarıda sıraladığımız avantajlara ek olarak dikey tarımın kısaca dezavantajlarından da bahsedelim.

Dikey Tarım’ın Dezavantajları;

• Kurulum maliyetleri çok yüksektir. Aynı mahsul baz alındığında klasik tarıma nazaran 5-10 kat daha maliyetli bir kuruluma ihtiyaç vardır.
• Elektrik giderleri yüksektir. Yetiştirilen bitkilerin sürekli yapay bir ışık altında yetiştirileceğinden dolayı, yüksek elektrik maliyetleri göze alınmalıdır.
• Üretim skalası çok sınırlıdır. Geliştirilen dikey üretim teknikleriyle şimdilik sadece biraz sonra sıralayacağımız spesifik ürünler üretilebilmektedir.
• Dikey üretim doğal ekosistemden kopuktur. Dikey tarım toprak mikroorganizmalarının sağladığı doğal besin döngüsü ve biyoçeşitlilikten mahrumdur. Bu organik ürün sevdalıları için kabul edilemez bir durum içerir.
• Dikey yetiştiricilik teknik sistemlere bağlıdır. Elektrik ve su kesintileri ve havalandırma problemleri gibi sorunlar üretimi durdurur. Geleneksel tarımda bazı doğal iyileşme süreçleri varken, dikey tarımda teknik bir aksaklık doğrudan üretimin aksamasına yol açar.
• Üretilen gıdaların besin değerleri tartışmalıdır. Ürünler mikroorganizma ve gübre bakımından zengin topraklarda yetişmediği için besleyicilikleri geleneksel tarıma göre aşağı seviyede kalacaktır.

Topraksız Tarımda Yetiştirilebilecek Bitkiler

Artan teknoloji ve deneyimle ileride hemen hemen tüm ürünleri yetiştirilebileceğini öngörsek te şimdilik aşağıda sıralayacağımız ürünler popülerlik göstermektedir;

• Yeşillikler: Dikey tarım yaparak hemen hemen her türlü yeşilliği kapalı ortamda yetiştirebilirsiniz. Özellikle marul, ıspanak, roka ve pazı gibi yeşillikler hızlı büyürler. Bu dikey yetiştiricilik için verimli bir etkendir.
• Çilek türleri: Dikey çiftçilik çilek ve türevleri için biçilmiş kaftandır. Özellikle kolay hasat edilmesi çilek üretimini cazip kılıyor.
• Turpgiller: Turp, lahana, brokoli ve şalgam gibi gıdalar izotiyosiyanat açısından zengin oldukları için yapay tarıma elverişli davranıyorlar.
• Mikro yeşillikler (microgreens): Mikro yeşillikler, bazı sebzelerin birkaç günlük büyümesiyle oluşan mini otlardır. Tohumdan hemen sonra hasat edilen bu bitkiler yüksek besin oranı içerirler. Dikey tarım, bu bitkilerin seri üretimi için idealdir.
• Aromatik otlar: Nane, fesleğen, kekik, maydanoz gibi yeşillikler, dikey tarım sistemleri kullanarak yetiştirmek oldukça kolaydır.
• Şifalı bitkiler: Biberiye, lavanta, adaçayı gibi şifalı bitkiler eşsiz aromalı çaylarıyla bilinirler. Ayrıca bu bitkilerin doğal uçucu yağlarını bilim insanları ilaç veya kozmetik endüstrisinde kullanmaktadır.

Şimdi de dikey tarımın geleneksel tarımla iç içe yapıldığı takdirde ne gibi faydaları olabileceğini irdeleyelim.

Dikey Tarımın Geleneksel Tarıma Katkısı

Dikey tarım, özellikle şehir merkezlerinde marul, ıspanak, fesleğen, çilek gibi hızlı büyüyen bitkilerin üretimi için kullanılmaktadır. Böylece tüketiciler taze sebzeye ve otlara daha hızlı ulaşabilirken, geleneksel tarım ise büyük ölçekli tahıl ve meyve üretimine odaklanabilir. Böylece çiftçiler boşalacak alanlarda daha fazla ürün üretimi yapabilirler.

Geleneksel tarım mevsim koşullarına bağlıdır, ancak dikey tarım tüm yıl boyunca üretim yapar. Örneğin, kış aylarında sebze üretimi zor olduğu için dikey tarım mevsim boşluklarını kapatır.

Topraksız tarım hibrit tarım alanlarında da kullanılır. Yani çiftçiler geleneksel tarımda açık arazide yetiştirdikleri bitkilerin fidelerini önce dikey tarım sistemlerinde büyütüp, sonra tarlalara dikebilirler. Aynı şekilde dikey tarım seralarla birleştirilerek su tüketimi düşürülebilir ve güneş enerjisi daha verimli kullanılabilir.

Hibrit tarımın bir diğer getirisi de olağan üstü durumlarda karşımıza çıkmaktadır. İklim değişikliği ve kuraklık gibi risklere karşı çiftçiler dayanıklığı artırmak için dikey tarım yöntemlerini bir güvenlik ağı olarak kullanabilirler. Aynı şekilde küresel gıda krizi gibi durumlarda hızlı gıda tedariki sağlanabilir.

Evde Dikey Tarım Nasıl Yapılır?

Evde dikey tarım çok ta ulaşılması uzak bir şey değil. Evinizin içinde, balkonunuzda ve bahçenizde bile gerekli dikey tarım aparatı temin edilerek bu işle hobi olarak uğraşabilirsiniz. Dikey sistem yetiştiricilik hem düşük maliyetli hem de çok zaman harcanması gerekmediği için ev hanımlarının yeni favorisi.

Evde dikey tarım yapmak için öncelikle bir topraksız tarım seti temin etmeniz gerekir. Bu set genelde ‘tower farm’ olarak ta bilinir ve birkaç boru timsali aparat, torf ve tohumlardan oluşur. Aslında uygun borular ve birazcık beceri ile kendiniz de kişiselleştirilmiş bir dikey sistem kurabilirsiniz.

Sonuç olarak, dikey tarım geleneksel tarımın yerini almak yerine onu tamamlayıcı bir sistem olarak görülmelidir. Artan nüfus ve azalan tarım arazileri göz önünde bulundurulursa, üreticiler dikey tarımın geleceğin sürdürülebilir gıda üretiminde önemli bir rol oynayacağını öngörmektedir. Ancak, yüksek maliyet ve sınırlı ürün yelpazesi gibi dezavantajlara dikkat etmek ve bu konularda inovasyon çalışmalarını desteklemek gerekmektedir. Siz de evinizde kendi elinizle organik gıdalar yetiştirmek istemez miydiniz? Lütfen yorumlarda belirtin.

Dikey Tarım ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

The post Dikey Tarım: Geleceğin Tarım Yöntemi Neler Vadediyor? appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Hava basıncı içerisinde dönerek hareket eden cisimler beklenen hedeften farklı yerlere ulaşabilirler. Yani bizim bildiğimiz David Beckham’ın futbol topuna vuruşları (falso alan top) bu konuyu aslında çok güzel özetliyor. Aşağıdaki videoda görülen Magnus etkisi deneyi konuyu çok güzel anlatıyor.

Magnus Etkisinin Tarihi

Magnus etkisinin tarihi ünlü fizikçi Isaac Newton’a kadar dayanıyor. 1672 yılında Isaac Newton Cambridge üniversitesinin bahçesinde öğrencilerin tenis oynadığını gördü. Böylece tenis topunun hareketini inceleyerek bu etkinin varlığına dair ilk bulguları yapmış oldu.

1742’de İngiliz bir matematikçi ve balistik araştırmacısı olan Benjamin Robins, tüfek toplarının yörüngelerindeki sapmaları keşfetti. Bununla beraber bilinmeyen bu etkiden bahseden ilk kişilerden oldu. Etkinin tanımlanıp literatüre geçmesi için ise 1852 yılının beklenmesi gerekiyordu.

Magnus olayını ilk kez araştırmalarına dahil eden isim ise Alman fizikçi Heinrich Gustav Magnus oldu. Bu etkinin varlığını bilimsel olarak kanıtlayan Magnus aynı zamanda etkiyi ilk tanımayan kişi olarak görülüyor.

Magnus Etkisi Kullanım Alanları

Spor Dallarında Magnus Etkisi

Magnus etkisinin spor dallarında önemli bir yer tuttuğu bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçek. Ayrıca futbolda Magnus etkisi nedir diye sorulsa, bu soruya halk dilindeki falsolu vuruş diye tabir ettiğimiz olay cevap verecektir. Futbol, tenis, beysbol ve masa tenisi bu etkinin kullanıldığı başlıca popüler spor dallarıdır.

Yuvarlak topun geri yönde spin atarak, yer çekimini karşı yönüne alacak şekilde kuvvet oluşturmasından mütevellit top havada olması gerektiğinden daha fazla süre kalır ve savrularak ilerleyişini sürdürür. Kısaca top nasıl falso alır sorusunun cevabı budur. Magnus etkisi ile hareket eden toplar diğer toplara göre daha kontrolsüz gitmelerinden kaynaklı olarak rakip için yanıltıcı bir etkiye de sahiptir. Bu yüzden futbol, tenis ve masa tenisi gibi oyunlarda oyuncunun rakibine karşı avantaj kazanmasını sağlıyor.

Aynı şekilde olimpiyat yüzücülerinde de Magnus efekti görünmektedir. Kulaç atma sırasında ellerini çevirerek bu ilke ile daha rahat ve hızlı yüzdükleri gözlemlenmiştir.

Gemi Dengeleyicilerde

Özel gemilerde, Magnus kuvveti ile uygun sistemler kullanılarak güçlü kuvvetler oluşturulabilmektedir. İçerisinde su hattı bulunan dönen bir silindir sayesinde yukarı veya aşağıya olacak şekilde kuvveti yönlendirebilmenin mümkün olması da yine bu olay ile mümkün olarak gemide denge oluşturabilmeyi beraberinde getiriyor.

Balistik İncelemelerde

Dış balistikte Magnus effekti aktif olarak kullanılmaktadır. Merminin belli bir hedefe stabil şekilde gidebilmesine olanak sağlamaktadır. Bunun yanı sıra kütleye etki eden bir etki olduğundan dolayı merminin hedef mesafe boyunca uçuş yoluna dik olarak dönerek gitmesi eğilimi içerisine sokar. Yalpalanma açısında oluşan fark bu nedenden doğmaktadır.

Hava Araçlarında

Magnus etkisinin karşımıza çıktığı başka bir alan ise havacılık. Bu olay uçak kanatları tasarımlarında dikkate alınıyor ve bu dizaynla üretilen uçan makineler, belirgin bir performans avantajı sağlamaktadır. Bununla birlikte havada süzülerek hareket eden makinelerin kanatlarının yanında yer alan dönen silindirler sayesinde, havadaki makinelerin hızı daha düşük seviyede kullanılabilmektedir. Bu etki sayesinde ağır hava araçlarının kullanılabilmesinin önü açılmıştır.

Yaptığı maket uçaklarla ünlü Youtuber Peter Sripol yukarıdaki videoda KFC kovalarıyla Magnus efektini baz alan bir maket uçak yapıyor, buna da göz atabilirsiniz. Yazımızı beğendiyseniz paylaşmayı ihmal etmeyin lütfen. Ayrıca şu ekşi sözlük sayfasından bu konuyla ilgili daha enteresan bilgiler edinebilirsiniz.

Magnus Etkisi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

The post Magnus Etkisi Nedir? Top Nasıl Falso Alır? [2025 Dosya] appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Matematik kurumlarından bazıları veya özel olarak şahsi isimler çözülen problemlere para ödülü verebiliyor. 1 milyon dolar değerindeki soruları çözen isimler, vaat edilen parayı alabiliyorlar. Ya da bazıları gibi almak için tenezzül bile etmiyorlar. Soruyu doğru cevaplamak ve cevabın ispatını gerçekleştirmek ödülleri kazanmak için yeterli oluyor.

Yalnız şu ana kadar çözülememiş veya ispatlanamamış çok sayıda matematik soruları mevcut. Sizler için şu zamana kadar çözülememiş (bazıları ödüllü matematik soruları) en popüler 13 matematik problemin sıraladık ki bunlar gerçekten zor sorular.

Çözülemeyen En Zor Matematik Soruları

1. Poincaré Hipotezi

Bir diğer ifade ile Poincaré Sanısı Fransız matematikçi Henri Poincaré tarafından 19. yüzyılın sonlarında ortaya atılmıştır. Bu problem 20. yüzyılın başlarında geometri ve topoloji alanlarında büyük bir etki oluşturmuştur.

Poincaré Hipotezi, 3 boyutlu bir uzayın topolojik olarak küresel bir şekle dönüşüp dönüşmediğini sorgular. Basit bir ifadeyle, eğer bir yüzeyin her noktasından bir topu çizmek mümkünse, yani yüzeyin herhangi bir noktasında bir topun merkezi bulunabilir, o yüzeyin topolojik olarak küresel olması gerektiğini ifade eder.

Buna ilaveten bu sanı, 2000’li yılların başlarında, Rus matematikçi Grigori Perelman problemi çözdü ve 2010’da Fields Madalyası’na değer görülen bir başarıya sahip oldu.

2. Goldbach Kestirimi

Tarih 1742 yılını gösterdiğinde Christian Goldbach, İsviçreli matmatikçi Euler’e bir mektup yazıyor. İşin doğrusu bu mektubun asal sayılara yeni bir soluk getireceğini kim bilebilirdi ki?

Alman matematikçi Christian Goldbach tarafından ortaya atılan Goldbach Kestirimi olarak günümüze ulaşmış fakat ispatlanamamış. Çünkü soruda 2’den büyük her çift sayı, iki asalın toplamı şeklinde ifade edilebilir önermesi yapılıyor. Ancak bilim adamları bunun doğruluğunun veya yanlışlığının ispatı istiyorlar.

Asal Sayılar

En zor matematik soruları deyince asal sayılardan bahsetmemek olmaz. Bildiğiniz gibi sadece kendine ve 1’e bölünebilen sayılara asal sayılar diyoruz. Matematiğin asi oğulları asal sayılar günümüzdeki gizemini hala koruyor olmakla beraber birçok matematik sorularını beraberlerinde getiriyorlar..

3. Daimi Asal Sayı Sorusu

Soru çok basit: n² ve (n + 1)² arasında daima bir asal var mıdır? Mesela örnek olarak 2² ve (2+1)² yani 4 ve 9 arasında 5 ve 7 asal sayıları kalıyor. Ortaya atılan hipoteze göre daima herhangi bir sayı için bu geçerlidir.

Yalnız bunun matematiksel olarak bir kanıt dayanağı yok. Ezcümle bu kestirimin de bir kurama dayandırılmayı bekliyor.

4. En Zor Matematik Soruları: İkiz Asallar Sorusu

Aralarında iki fark olan asal sayılar, ikiz asal sayılar olarak kabul ediliyor. Özellikle çözülemeyen kısım ise ikiz asalların sonsuz tane olup olmadığı.

Bu kestirim ilk olarak fransız matematikçi Alphonse de Polignac tarafından ortaya atılıyor. Bununla beraber bu sayıların sonsuz tane olup olmadığını kanıtlayacak bir dayanak noktası yok.

(3, 5), (5, 7), (59,61), (239, 241), (617, 619), (881, 883)…???

5. Mükemmel Sayı 

Kendisinden hariç olan bütün çarpanları toplandığında, kendisini veren sayı mükemmel sayı olarak kabul ediliyor. Günümüze kadar verilen cevapların hiçbirinde bir tek sayı, mükemmel sayı olarak ispatlanamamış ve bununla birlikte mükemmel tek sayının var olup olmadığı hala gizemini koruyor. Herhangi bir mükemmel sayının tek olamayacağı çözülemeyen matematik soruları arasına giriş yapmayı başarıyor.

6. Palindromik Sayılar

Tersten ve düzden aynı okunan sayılar (1991, 13531, 1460641) palindromik sayılar olarak ifade edilir. M.S. 79’lu yıllarda keşfedilen palindromik sayılar matematiğin cici çocukları olmaya devam ediyor.

Çözülemeyen olay ise hem asal hem de palindromik olan sonsuz tane asal sayı var mıdır? Bu da ispatlanmadıkça en zor matematik soruları arasında yerini almaya devam edecek.

Bazı asal palindromik sayılar ise şu şekilde: 2, 3, 5, 7, 11, 101, 131, 151 …

7. Fermat Teoremi

Pierre de Fermat’ın 1635 yılında ileri sürdüğü kendi adıyla anılan teorem henüz ispatlanabilmiş değil. Problem üzerinde yıllarca çalışmasını sürdüren Alman matematikçi Paul Wolfskehl soruyu çözecek olan kişiye 100.000 Mark vereceğini vadetmişti.

Fermat teoremi için n>2 ve a, b ve c tam sayı olmak üzere, aⁿ + bⁿ= cⁿ ifadesinin çözümünün olmadığını ispatlayın. Yani herhangi bir n>2 değerleri için n tam sayılı bir eşitlik sağlanamaz diye ortaya attı Fermat. Soru her ne kadar basit gözükse de dünyanın en zor matematik soruları arasında. Ayrıca teoremle ilgili ekşisözlük sayfasında gayet ilginç bilgiler yer alıyor.

7. En Zor Matematik Soruları: Riemann Hipotezi

Dünyanın en zor matematik soruları deyince akla ilk gelen problemlerden biri Riemann hipotezi.

Riemann, s ≠ 1 olmak koşuluyla tüm s karmaşık sayıları için; ζ(s) = 1 + 1/2s + 1/3s + 1/4s + … olarak matematik formülüyle ifade edilen ve Riemann Zeta Fonksiyonu ismiyle tanımlanan fonksiyonun davranış özelliklerine yakından bağlı olduğu gözlemledi.

Alman matematikçi Bernhard Riemann hipotezinde iddia ettiğine göre; ζ(s) = 0 denklemindeki tüm çözümleri karmaşık düzlemde bir doğru üzerinde yer alıyor. Buna ilaveten denklemde yer alan tüm karmaşık sayı çözümlerinin gerçel kısımlarının 1/2 olduğu tahmin ediliyor.

Bunun yanı sıra Milenyum para ödüllü soru olan Riemann hipotezi için Amerika Birleşik Devletleri’nin Massachusetts eyaletinde bulunan Clay Matematik Enstitüsü 1 milyon dolar ödül vadediyor.

8. Collatz Problemi

Dünyanın en zor matematik soruları arasında yer alan Collatz problemi hala belirsizliğini koruyor.

Pozitif bir tam sayı seçilir ve sayı tek ise 3 katını alarak 1 eklenir ve sayı çift ise 2’ye bölünür. Aynı işlem çıkan sayıda da uygulanır. Alman matematikçi Lothar Collatz‘ın keşfettiği problem de ise bu işlemlerin tamamının yapılmasının ardından sonuç her zaman 1’e çıkar. Bilim adamları denklemi 20 × 2⁵⁸ ≈ 5.764×10¹⁸ sayısına kadar kanıtladılar. Ondan sonrası için geçerli olup olmadığı ise hala bir muamma ve çözülmeyi bekliyor.

9. Yang-Mills Problemi

Yine bir ödüllü soru olan kuantum ile ilgili Yang-Mills problemi;

L = 1 4g 2 Z Tr F ∧ ∗F sorusu henüz cevap bulamadı. İddialara göre bu sorunun cevabının ardından kuantumla alakalı pek çok gizem ortadan kalkacak.

Yang-Mills kuantum teorisi şu an çoğu parçacık teorisinin temelini oluşturmakta. Ancak matematiksel altyapısı hala belirsiz. Problemin detaylı anlatımına buradan ulaşabilirsiniz.

10. En Zor Matematik Soruları P=NP Problemi

Yine başına Clay Enstitüsü tarafından ödül konan başa bir problem olan P=NP denklemiyle beraber teorik bilgisayar bilimi ve matematik arasındaki ilişki de açıklanacak ancak henüz soru hala denklemin doğruluğu veya yanlışlığı ispat edilebilmiş değil.

İlk olarak (‘Bilgisayar Biliminden Seçilmiş Makaleler’ adlı kitabın yazarı) Donald Knuth konuyu ortaya attı. Knuth’un varsayımı ise şu şekildedir:

“Öyle bir bilgisayar farzedelim ki, 1’den 50’ye kadar olan sayıların kareköklerini iki ayrı kümeye bölsün ve bu kümelerdeki kareköklerin toplamları birbirine maksimum yakınlıkta olsun ve bilgisayar tüm bu işlemi 10 saniyeden kısa bir sürede yapsın.”

Aslında kolay görünen problem 249 ihtimalin değerlendirilmesini kapsıyor. Bu bizi en zor matematik soruları arasından bilgisayarların sınırını göz önünde bulundurmamız gereken noktaya getiriyor. Bunun ışığında ‘Hesaplamalı Karmaşıklık Kuramı’nın bir parçası olan bu problem bilgisayarların yapabilecekleri şeylerin sınırını kapsıyor.

12. Navier-Stokes Denklemleri

Bu denklemler, ismini Claude-Louis Navier ve George Gabriel Stokes isimli bilim adamlarından almış olan, sıvı ve gazlar gibi akışkanların hareketini tanımlamayan bir dizi denklemden oluşuyor. Dünyanın en zor matematik soruları arasında yer alan problem için yine Clay Matematik Enstitüsü 1 milyon dolar ödül vadediyor.

Navier-Stokes denklemleri herhangi bir akışkanın istenen birim zamandaki durumunu ifade ediyor. Yalnız bir akışkan hiçbir zaman düz bir harekete sahip değil. Akışkanın sonsuz ihtimalli hareketini saptamada denklem yetersiz kalıyor. Fizikçiler için denklem bugüne kadar yeterli olmuş, yalnız matematikçiler daha fazlasını istiyor.

Clay Enstitüsü ödülü vermek için bu denklemlerin, her akışkan için her başlangıç koşulunda, herhangi bir gelecek zamandaki durumunu tanımlayıp tanımlayamayacağının matematiksel olarak ispat edilmesini istiyor.

13. En Zor Matematik Soruları ve Geometri (Bonus): Taşınan Kanepe Problemi

1960’ların en saygın matematik profesörlerinden biri olarak kabul edilen Avusturya-Kanadalı Leo Moser tarafından üretilen kanepe sorusu, gerçek hayatta işimize yarayabilir bir türden bakış açısına sahip.

İki boyutlu bir düzlemde genişliği 1 birim olan L şeklindeki bir yol farz ediliyor. Bu noktada köşeden geçirilebilecek bir kanepenin (herhangi bir cismin) alanı en çok kaç birim kare olmalıdır?

Sorunun cevabının ilk zamanlar düz mantık olarak ilk akla gelen 1 birim²‘lik bir kare olduğu düşünülmüş. 

Daha sonralarda soru üzerine kafa yoran matematikçiler aslında bir birim yarı çaptaki bir yarım dairenin de buradan geçebileceğini düşündüler. Hem de yapılan hesaplamalar sonucu yarım dairenin kareden daha büyük alana sahip olduğunu keşfettiler. Çünkü bu yarım dairenin alanı πr²‘den ortalama 1,57 birim² yapar.

Sonralarda ise 1990’da Pólya Prize ödüllü matematikçi John Hammersley daha farklı bir şekil ortaya attı. Bununla birlikte yaptığı çalışmalar sonucu ahizeye benzeyen aşağıdaki şekli ortaya attı. 

İki bir birimlik çeyrek daire arasında yarım birim yarıçapta yarım dairelik eksiği olan bir kare şeklini tasarlayan matematikçi sorunun nihai çözümüne ulaştığını düşündü. Bununla beraber şeklin hesaplanan ortalama değeri 2,2074 birim² yapıyor.

İlerleyen yıllarda John Hammersley’in tasarımını biraz daha geliştirip daha büyük bir şekil elde eden matematikçi Joseph L. Gerver biraz daha kafayı çalıştırmışa benziyor.

Nihai Çözüm

Şekli biraz daha uzatıp köşeleri yuvarlaklaştıran matematikçi hesaplamalar sonucu 2,2195 birim²‘lik alanı buldu. Bununla beraber şu an için kabul gören en büyük alanlı şekil bu olmuş durumda. 

Araştırmalarımız sonucunda bulduğumuz en popüler dünyanın en zor matematik soruları bu şekilde. Sizin de bildiğiniz başka çözülemeyen matematik problemleri veya gerçekten zor sorular varsa yorumlarda paylaşmaktan çekinmeyin.

Bu yazımızı beğendiyseniz Kod Yazmayı Öğrenmek İçin En İyi 5 Uygulama isimli yazımızı da okuyabilirsiniz. 

SIKÇA SORULAN SORULAR

Clay Matematik Enstitüsü tarafından verilen 1 milyon dolarlık ödülün şartları nelerdir?

Öncelikle problemi çözen kişi, probleme doğru ve anlaşılır bir çözüm sunarak çözüm makalesini hazırlar. Sonra bilim adamı bu çözümü enstitüye sunar ve hakem heyeti çözümü inceler. Çözüm hakemler tarafından onaylandıktan sonra saygın bir matematik dergisinde yayınlanmalıdır. Ardından iki yıllık bir süreç boyunca matematik camiası çözümü inceler. İki yıl içerisinde bir itiraz ile karşılaşılmaz ise ödül sahibine teslim edilir.

Bu sorulardan herhangi birini çözen olmuş mu?

2003 yılında Grigori Perelman Poincaré Hipotezi’ni çözdü ve kabul gördü. Yalnız 1.000.000 Dolar’lık ödülü reddetti. Ayrıca Birch ve Swinnerton-Dyer Konjektürü’nün çözümü üzerinde çalışan birçok matematikçi, konjektürün özel durumları için kanıtlar sunmuştur.

Clay enstitüsü nerede bulunuyor ve hangi üniversiteye bağlı?

Clay Matematik Enstitüsü, Amerika Birleşik Devletleri’nin Massachusetts eyaletindeki Cambridge şehrinde bulunuyor. Herhangi bir üniversiteye bağlı değildir. Kendi yönetim kurulu ve finansmanı ile faaliyet gösteren kar amacı gütmeyen bir kuruluştur.

The post En Zor Matematik Soruları: 13 Çözülemeyen Soru appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Teknik, bir işin veya sürecin bilimsel, sanatsal, zirai veya pratik bilgi ve becerilerle, sistematik ve planlı bir şekilde gerçekleştirilmesi anlamına gelir.

Teknik terimi, toplumun üretim kalemlerinin bir parçasıdır. Üretim kalemleri içerisinde ayrı bir yer edinir. Bu yer tekniğin, nicelik ve nitelik gibi değişimleri, maddesel olarak tespit edilmesiyle belirlenir. Bu tarafıyla, insanların dünyaya ne kadar egemen olduğunun da bir kanıtıdır.

Tekniğin temel ve en önemli unsuru, üretim tekniğidir. Üretim sürecinin sınıflandırmasına göre, bu sınıflama yapı, gelişim ve imalat tekniği gibi alt sınıfları içerir. Üretim tekniği; askeri teknik, tüketim, haberleşme, idare tekniği gibi kollara ve diğer alt dallara ayrılır.

Teknik Nedir? Teknik Örnekleri Nelerdir?

Bu terim birbiri ile etkileşim içerisinde bulunan iki yolla gerçekleşir. İlki, insanın teknoloji alanında ve diğer faaliyetlerde aletler, makineler, otomatlarla nesneleşmesi; İkincisi ise, doğal etkilerin ve doğal süreçlerin teknik süreçlere dönüştürülmesi (rüzgar, hidrolik enerji vs.). İnsanlar maddeleri, birer enerji aracı olarak, diğer maddeler üstünde etkin kalabilmek için onların fiziksel, kimyasal, mekanik özelliklerinden kendi amacına uygun şekilde faydalanır.

Tekniğin gelişimi, bilimin gelişimi ile doğru orantılıdır. Teknik bilimi eski zamanlarda, bilim içerisinde başrol oynarken bugünlerde, her ne kadar, tekniğin yeni adımında bilimin gelişimi için yeni etkiler ortaya çıksa da bu ilişki artık eskisi gibi değildir.

Teknik, insanların üretim tarzının bir sonucu olarak, toplumun tüm alanlarını geliştirerek olumlu yönde etki yapar. Ancak bu etki içeriği ve yönü bakımından toplumun üretim ilişkileri ile belirlenir. Bu sebeple teknik ilişkilerinden sıyrıldığında yalın olarak hiçbir fayda sağlamaz.

Tekniğin Tarihsel Gelişimi

Tekniğin tarihi gelişimini 3 aşamada açıklayabiliriz.

1. Alet Tekniği
2. Makine Tekniği
3. Otomasyon

Gelişimdeki her aşama, üretim süresince toplumun teknik ile olan ilişkilerinin sade biçimi ile ortaya çıkarılmıştır.

Birinci aşamada toplum tüm çalışma sürecinin ana etmenidir. Teknik, insanların doğal çalışma yöntemlerini destekleyip güçlenmesine ve onların etki alanlarının geliştirilmesine yardımcı olur. Örnek verecek olursak kazma kürek ile çalışan işçi gibi.

İkinci aşamada makine, çalışma sürecinin ana etmeni olur ve insanlar makineyi kullanır, böylece endüstrileşme başlar. Örnek olarak traktör kullanan şoför, çim biçme makinesi kullanan çalışan, beton mikseri kullanan işçi gibi.

Üçüncü ve son aşamada ise çalışma süreci tamamı ile makineler tarafından yürütülmektedir. İnsan gücünün sıfır olduğu bu aşama oldukça pahalı ve sistemleşmiş bir teknolojiyi beraberinde iktiza eder.

Önce bacak yarışına girdik. Sonra silahlanma yarışına girdik. Şimdi ise beyin yarışına gideceğiz. Ve eğer şanslıysak, son aşama insan ırkı olacaktır. -John Brunner

Robotlaşmanın zirveye çıktığı bu aşamada insan sadece denetleyici konumunda bulunmakta ve otomasyon sistemini yönetmektedir.

Birinci aşama ilkel zamanlarda tekniğin başlangıcı olarak tanımlanabilir. Makine tekniği son yüzyılda çok hızlı bir şekilde gelişmiş ve devletler tarafından benimsenmiştir. Son zamanlarda gelişen teknoloji ile teknik insan gücünden sıyrılarak adeta robotlaşmaya yöneldi. İnsan hatasının sıfıra indirgendiği bu aşama, performans bakımından yüzlerce insan gücüne eş değerde olmakla birlikte insanlara verilen dinlenme, yemek ve zorunlu ihtiyaçlar gibi gereksinimlerden kurtulmuştur.

Günümüzde Teknik Nedir ve Örnekleri Nelerdir?

Günümüzde teknik terimi kendini teknolojiye devretmiş durumda. Teknik denince akla yöntem/metot ya da direk teknolojinin kendisi akla geliyor. Teknik kelimesini Wikipedia‘da bile aratınca sizi “Teknoloji” başlığına yönlendiriyor. Sporda teknik nedir diye sorsam aklınıza hemen VAR sistemi gibi sporda kullanılan teknolojiler gelir.

Bir diğer açıdan bakıldığında teknik analiz gibi bir şeyin soyut boyutu dışında teknik tarafını ifade eden bir durumu da var. Yani bu mana bir olgu, bir yapının matematiksel değerlerle ifade edilmesini kapsıyor. Örnek olarak bir akıllı telefon için teknik özellikler gibi.

Teknoloji her geçen gün ilerledikçe teknik de anlamını ve varlığını evrimleştiriyor. Tekniğin son noktası olan dijitalleşme ise insan ırkını her geçen gün biraz daha tehdit ediyor.

Yeterince ilerletilmiş herhangi bir teknoloji sihirden ayırt edilemez. -Arthur C. Clarke

Tekniğin Gelişmesiyle Birlikte Ortaya Çıkan Etik ve Sosyal Sorunlar

Yapay zeka, otomasyon ve diğer ileri teknolojiler, çağımızın belirleyici unsurları haline geldi. Bu teknolojilerin hızlı bir şekilde gelişmesi ve yayılması, bir dizi önemli sorunu da beraberinde getiriyor. İşgücü, gizlilik ve güvenlik gibi alanlarda ortaya çıkan sorunlar, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte giderek daha karmaşık hale gelmekte.

Öncelikle, işgücü alanında yapay zeka ve otomasyonun etkileri oldukça tartışmalı. Otomasyonun işleri kolaylaştırması ve verimliliği artırması beklenirken, birçok sektörde işgücü talebini azaltmasıyla birlikte işsizlik endişesi de artmaktadır. Özellikle rutin ve tekrarlayıcı işlerde çalışanlar, teknolojinin ilerlemesiyle yerlerini makinelere bırakma riskiyle karşı karşıyalar. Bu durum, işgücü piyasasında dengesizliklere ve gelir eşitsizliğine yol açabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Gizlilik ve güvenlik ise madalyonun diğer yüzü. Bu yazının görsellerini oluştururken de kullanılan üretken yapay zeka ve büyük veri analitiği gibi teknolojiler, bireylerin kişisel verilerini toplamak, analiz etmek ve kullanmak için kullanılmakta. Ancak, bu durum bireylerin gizliliğini tehdit edebilir ve veri ihlallerine neden olabilir. Özellikle sosyal medya platformları ve dijital reklamcılık, kullanıcıların davranışlarını izlemek ve kişisel bilgilerini pazarlama amacıyla kullanmak için bu teknolojileri yoğun bir şekilde kullanıyor. Bu durum, kullanıcıların gizliliği ve kişisel bilgilerinin kötüye kullanımıyla ilgili endişeleri beraberinde getiriyor.

Güvenlik açısından ileri teknolojilerin kullanımı, siber saldırılar ve dijital suçlar için yeni fırsatlar oluşturuyor. Bununla beraber yapay zeka algoritmaları, kötü niyetli kişiler tarafından manipüle edilebilmekte ve zararlı amaçlar için kullanılabilmekte. Özellikle otomasyonun yaygınlaşmasıyla birlikte, kritik altyapılar ve diğer önemli sistemlerin siber saldırılara karşı savunmasız hale gelme riski artış göstermektedir.

Bu sorunların çözümü için, teknoloji şirketleri, hükümetler ve sivil toplum kuruluşları arasında iş birliğine gidilmelidir. İnsan odaklı sistemler geliştirmek ve veri gizliliğini sağlamak için daha katı düzenlemeler getirmek gerekiyor. İşgücünü bu değişen teknolojik ortama uyum sağlaması için eğitmek yüksek önem arz ediyor.

Sonuç Olarak Teknik Nedir?

Teknik teriminin ne olduğunu, ne işe yaradığını anlamakla birlikte gelişimindeki dikkate alınması gereken unsurları da sizler için sıraladık. Yapay zeka, otomasyon ve diğer ileri teknolojilerin işgücü, gizlilik ve güvenlik gibi alanlarda ortaya çıkardığı sorunlar, dikkatle ele alınması gereken önemli konulardır. Ancak, doğru politika ve uygulamalarla, bu teknolojilerin insanlık için büyük faydalar sağlayabileceği unutulmamalıdır.

Teknik nedir sorusunun cevabını aradığımız bu yazımızı beğendiyseniz teknolojiyle alakalı “Teknoloji kolaylık mı, yoksa tembellik mi?” adlı yazımızı şiddetle okumanızı tavsiye ediyoruz.

Teknik ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

The post Teknik Nedir? Maddelerle Tekniğin Tarihsel Gelişimi appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Bu olayın tersi de mevcuttur. Bir elektronla, bir pozitron çarpışarak yüksek enerjili iki foton meydana getirebilirler. Olay sonucunda elektron ve pozitron kaybolur. Yine aynı şekilde enerji ve momentum korunur. Fotonların hν enerjileri elektron ve pozitronun toplam enerjilerine eşittir. Fotonlar momentumu koruyacak şekilde yön alırlar.

Çift Yokoluşu Nedir?

Çift oluşumu ve çift yokoluşu olaylarında hiçbir tutarsızlık yoktur. Yalnız çift oluşumunun boş uzayda meydana gelmesi imkansızdır. Çünkü boş uzayda enerji ve lineer momentumun ikisinin birden korunması mümkün değildir. Şöyle düşünelim;

Enerjinin korunumundan,

olur. Burada hv foton enerjisi ve γmc² de elektron veya pozitronun enerjisidir. Aşağıdaki şekilde θ açıları, lineer momentumun korunabilmesi için eşittir. Momentumun fotonun hareketi yönünde korunabilmesi için şunlar doğru olmalıdır. Çift oluşumu denklemi;                                                                                                                                                Elektron ve pozitron için p = γmv olduğundan ve

v/c < 1 ve cosθ ≤ 1 olduğunda

bulunur. Fakat enerji korunumu hv = 2mγc² olmasını gerektirir. Dolayısıyla çift oluşumunda ilk foton momentumun bir kısmını götürecek bir diğer etken olaya dahil olmalıdır. Yoksa hem enerjinin, hem de momentumun korunması mümkün değildir.

Çift oluşumu olayı ile alakalı olarak Fotoelektrik olay ve Compton olayı gibi fizik olaylarını merak ediyorsanız yazılarımıza göz atabilirsiniz.

The post Çift Oluşumu Nedir? Tutarsız Yönleri Var Mıdır? appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Işığın madde ile etkileşiminde bir çok olay gözlemlenebilir. Işığın maddeden foton koparmasına Fotoelektrik olay, ışığın maddeye çarpıp bir miktar enerjisini bıraktıktan sonra yansımasına ise Compton olayı denir. Eğer ışık geldiği gibi (enerji değişimi olmadan) yansıyorsa, buna yansıma olayı denir. Işık-madde ilişkilerinde en çok bilinen olaylar bunlardır. Bu temel etkileşimler, ışık ve madde arasındaki karmaşık ilişkinin anlaşılmasına ışık tutar.

Bunların yanı sıra, maddenin ısı değişimi olmadan ışık saçmasına Luminesans, ısı değişimli ışık saçmaya Kara Cisim Işıması denir. Yine yüksek enerjili bir fotonun (ışık parçacığı) çekirdek yakınından geçerken bir elektron ve bir pozitrona dönüşme olayına çift oluşumu denir.

Diğer önemli olaylar arasında, Radyo ve Mikrodalga aralığında görülen Raighly saçılması ve yüksek enerjili parçacıklarla görülen Thomson saçılması bulunur. Ancak, bu yazıda odaklanacağımız fenomen, ışığın maddeyle etkileşiminde en öne çıkan ve modern fiziğin temel taşlarından biri olan Fotoelektrik olaydır.

Fotoelektrik Olayın Tarihi

Fotoelektrik olay nedir sorusunun cevabı basitçe ışığın maddeden elektron koparma olayıdır. Yani ışık gelir, elektrona çarpar, bütün enerjisini elektrona aktarır. Şarj olan elektron yörüngesinden çıkar ve madde içerisinde başıboş hareket etmeye başlar. Daha çok metal yüzde meydana gelen olay kopan elektronların akım oluşturmasını sağlar. Fotoelektrik etki bazı kaynaklarda  fotoemisyon olarak ta tanımlanmaktadır.

Bu olay ilk olarak 1887 yılında Heinrich Rudolf Hertz keşfetti. Olaya ilk başta klasik fizik nazarıyla bakıldığı için tam bir açıklama getirilemedi. Çünkü ilk öngörü kopan elektronların enerjisi, ışığın şiddeti ile orantılı olması yönündeydi. Ancak gözlemler sonucu yayınlanan elektronun enerjisi ışık şiddetinden bağımsızdı. 1900 yılında ise Alman fizikçi Philipp Lenard bazı gazların üzerine ultraviyole ışık düştüğünde gazların iyonize olduğu sırada pozitif yüklü iyonların fazla olduğunu gözlemledi. Bu da Hertz’in gözlemleriyle uyumlu olmasına rağmen klasik fiziğin ışığın dalga olduğu kabulüyle çelişiyordu. Bu tutarsızlık 1905 yılında Albert Einstein tarafından açıklama getirilene kadar gizemini sürdürdü.

Einstein’a göre ışık foton adı verilen parçacıklar tarafından yayılmaktadır. Artan ışık şiddeti kaynaktan yayınlanan foton sayısını arttıracaktı. Ama elektrona çarpan foton sayısı belli idi. Çarpışma sonrası elektron enerjisi gelen fotonun enerjisi ile orantılıdır. Gelen fotonun enerjisi elektronu atomdan koparmak ve koptuktan sonraki kinetik enerjisine denk gelmektedir. Aşağıdaki denklem bunu açıklamaktadır.

Burada φ‘ye maddenin iş fonksiyonu denir ve maddeden maddeye değişen bir sabittir.

Her ne kadar Albert Einstein görelilik kuramları ile meşhur olsa da 1921 yılında fotoelektrik etki ile ilgili yaptığı çalışmalar sonucunda Nobel fizik ödülüne layık görülmüştür.

Fotoelektrik etki aynı şekilde ters etkileşime de sahiptir. Yani belli bir kinetik enerjiyle gelen elektron madde yüzeyine çarptığında bir elektromanyetik dalga meydana getirir. Yayınlanan dalganın enerjisi çarpan elektronun kinetik enerjisiyle doğru orantılıdır.

Fotoelektrik Olay Kullanım Alanları

Fotoelektrik olayın pratik kullanım alanları oldukça geniştir. Örneğin, fotodiyotlar ve fototransistörler, ışığın elektrik sinyaline dönüştürülmesinde kullanılan temel bileşenlerdir. Fotoelektrik sensörler, otomatik ışık anahtarlarından güneş panellerine kadar birçok alanda kullanılır. Ayrıca, fotoelektrik olayın görüntü sensörlerinde de önemli bir rolü vardır. Görüntü sensörleri, dijital kameraların ve görüntü işleme sistemlerinin temelini oluşturur.

Sonuç olarak, fotoelektrik olay, ışık ve madde arasındaki önemli bir etkileşimdir ve birçok modern teknolojinin temelini oluşturur. Albert Einstein’ın bu fenomeni açıklaması, kuantum mekaniği alanında büyük bir ilerleme sağladı. Bununla beraber fotoelektrik etkisi, günümüzde birçok uygulama alanında kullanılmaktadır.

SIKÇA SORULAN SORULAR

The post Fotoelektrik Olay Nedir, Nerelerde Kullanılır? appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

İçerisinde yaşadığımız bilişim çağında her gün defalarca İnternet’e ihtiyaç duyuyoruz. Bu noktada veri tasarrufu yapmaya istesek te istemesek te muhtaç kalıyoruz. Çünkü 4.5G yüksek bağlantı hızlarına sahip olduğumuz şu zamanda operatörlerin paket dahilinde sunduğu veri miktarları kimseye yeterli gelmiyor gibi. Biz de en etki veri tasarrufu yöntemlerini araştırdık ve sizler için sıraladık. Aşağıdaki infografikten konuya özet olarak hakim olabilirsiniz.

Bu detaylı rehber kapsamında birçok İnternet tasarruf yöntemi, İnterneti az kullanmanın yolları ve veri kullanımı kontrolünü öğreneceğiz. Ayrıca, mobil veri nedir, İnternet tasarrufu nasıl yapılır, Spotify ne kadar İnternet yiyor veya İnternet yemeyen YouTube var mı gibi sorulara cevap bulacaksınız.

Başlamadan önce bir konuya daha değinmek istiyorum. Bu konuyla ilgili araştırmalarım sırasında “veri tasarrufu nasıl kapatılır” gibi sorguların “veri tasarrufu nasıl yapılır” gibi sorgulardan daha fazla arandığını fark ettim. Yani insanlar veri kazancı yapmak yerine tasarruf yapmamayı daha çok tercih ediyor. Siz de veri tasarrufunu nasıl kapatacağınızı öğrenmek için bu sayfaya ulaştıysanız yanlış yerdesiniz demektir.

1 Veri Tasarrufu için Wi-Fi Alışkanlığı Edinin ve Wi-Fi Noktalarını Bulun

Peki veri tasarrufu nedir? Hadi en temel meseleyle başlayalım. Veri tasarrufu, mobil verinizin fatura/bakiye döngüsünün son tarihine kadar yetmesi için yaptığınız her yöntem olarak karşımıza çıkıyor. Bu da en çok mobil veri kullanımı minimum, Wi-Fi kullanımı maksimum olacak şekilde olursa mümkün oluyor.

Wi-Fi alışkanlığı edinmek belki de bu işin ilk kuralı. Özellikle çok veri tüketen işlemler (video izlemek, Instagram gibi) için Wi-Fi kullanımı mobil veri tasarrufu için çok önemli. Bu yüzden bu işlemleri Wi-Fi ile yapmaya alışmalısınız.

Wi-Fi’ya her an erişiminiz yoksa akşam eve gelene kadar veya yeni bir Wi-Fi noktası bulana kadar sabretmelisiniz. Şu an ülkemizin birçok noktasında ücretsiz Wi-Fi noktaları var. Bunları bulmak için Wifi Map, WiFi Space gibi uygulamaları veya Facebook’un WiFi bul özelliğini kullanabilirsiniz.

2 Wi-Fi’yı Otomatikleştirin

Wi-Fi’yı otomatikleştirmek verinizin elinizde olmadan tükenmesini engelleyecek en büyük etki olabilir. Otomatikleştirmekten kastımız ise belirlediğiniz Wi-Fi noktalarına ulaştığınızda mobil cihazınızın otomatik olarak Wi-Fİ’ya bağlanması. Bu sayede eve gelip sörfe başladığınızda “Verim mobilde kalmış, Wi-Fi’ya bağlanmamışım.” gibi sorunlar ortadan kalkıyor. Bu gibi işlemler için en iyi “otomatikleştirme” uygulamaları IFTTT ve Automagic oluyor.

3 Mobil Verinizi Sınırlayın

Öncelikle kullandığınız telefonun işletim sisteminde yer alan bazı ayarlar ile hayat kurtaran derecede veri tasarrufu sağlayabilirsiniz. Bunların en başında mobil verinizi sınırlamak geliyor. Veriyi sınırlamak mobil verinizi daha tutumlu ve ciddi kullanmanızı sağlayacak ve sizi tasarrufa yöneltecektir. Ayrıca veri aşımı ve beraberinde uçuk fatura veya hattınızdaki tüm TL miktarının silinmesi gibi sorunları ortadan kaldıracaktır.

4 Arka Planda Çalışan Uygulamaların Veri Kullanımını Sınırlayın

Yine sisteminizde çözebileceğiniz küçük bir problem arka planda çalışan uygulamalar. Adeta bir kabus olan arka plan uygulamaları verinizi çabukça tüketebilir. İnterneti bitiren uygulamalar bunlar. Ama ne güzel ki güncel Android ve iOS sistemlerde arka planda en çok internet harcayan uygulamalar size bildiriliyor. Böylece bu uygulamaların veri tüketimini sınırlayarak veya tamamen kapatarak veri tasarrufu sağlayabilirsiniz, ya da direk uygulamayı silebilirsiniz.

5 Veri Tasarrufu Özelliğini Açın

Yukarıdaki maddeye paralel olarak Android 9 ve üzeri sistemlerde bulunan Veri Tasarruf Modu aktif olması arka planda çalışan uygulamaların verilerini otomatik olarak sınırlar. Ayrıca bu özellik mobil erişim noktası kullanımınızı da sınırlayarak veri tasarrufu yapmanızı sağlayacaktır. iOS cihazlarda ise Hücresel Veri Ayarları kısmından bu özelliğe ulaşabilirsiniz.

6 Otomatik Senkronizasyonu, Güncellemeleri ve Yedeklemeleri Kapatın

Otomatik olan her şeyi kapatın. Otomatik senkronizasyon ve güncellemeler neredeyse verinizin yarısından fazlasını tüketir. Çözüm, bunları “Sadece Wi-Fi” gibi bir özellikleri varsa, o şekilde izin vermek. Yoksa Wi-Fi bulduğunuzda kendiniz manuel yapmanız gerekiyor.

Yine Google Fotoğraflar gibi uygulamalar medyanızı buluta yedekler. Bu yedekleme işlemlerini de sadece Wi-Fi üzerinden yapmaya çalışın.

7 Her Şeyi Kayderek Veri Tasarrufu Edinin

Mobil tarayıcınızda görüntülediğiniz her şeyi kaydedebilirsiniz. Bu alışkanlığı edinmek size uzun vadede ciddi veri tasarrufu yapmanızı sağlayacaktır. Bazen yemek tarifleri gibi aynı sayfalara belli periyotlarla bakıyoruz. O sayfayı farklı uygulamalar ya da tarayıcınız ile kaydedebilirsiniz.

Bu tür kayıt işlemleri için tasarlanmış en iyi uygulama Pocket. Pocket’a her şeyi kaydedebilir ve daha sonra tüm cihazlarınızdan senkronize veri bağlantınız olmadan görüntüleyebilirsiniz. Aynı zamanda Microsoft’un sunduğu Onenote uygulaması da bu konuda ciddi yardımcı oluyor. Bunun yanında az önce bahsettiğim gibi tarayıcı üzerinden sayfayı indirebilirsiniz. İndirdikten sonra sayfayı bir de favorilerinize eklerseniz sizin için büyük kolaylık sağlayacaktır.

8 Mobil Veri Tasarrufu için Haritaları İndirerek Kullanın

Yukarıdaki maddeye ilave olarak sık kullandığınız harita bölgelerini bir seferlik indirerek otomatik kullanabilirsiniz. Böylece her haritalar uygulamasını açtığınızda rotanıza göre yeni harita indirilmeyecek, bu da anlamlı bir veri tasarrufu sağlayacaktır.

9 Veri Tasarrufu için Sevdiğiniz Medyaları İndirin

Yine yukarıdaki iki yönteme paralel olarak, sevdiğiniz tüm şarkıları, videoları ve resim gibi medyaları indirmeniz ciddi bir veri tasarrufuna sebep olacaktır. Çünkü bazen aynı videoyu her gün defalarca Youtube’tan açıp izlediğimiz oluyor. Bu da o miktar verinin her gün kaybedilmesi demek.

Bunu önlemek için Youtube Go gibi uygulamalar kullanıp bu videoları indirebilirsiniz. Veya farklı programlar her türlü medyayı indirmeyi sağlıyor. Bununla beraber müziklerinizi müzik sağlayıcınız (Spotify gibi) üzerinden indirin. Aynı şekilde Netflix internet düşmanıdır, tüm dizi ve filmlerinizi Wi-Fi üzerinden indirip, o şekilde izlemelisiniz. Bu şekilde hatırı sayılır bir veri tasarrufu sağlayacaksınız.

10 Videoları Düşük Çözünürlükte İzleyin

Videolar şüphesiz en çok verinizi tüketen içerik türü. Bununla beraber Youtube veya diğer video servislerinde izleyeceğiniz videoları düşük çözünürlükte izlemek size hiçbir şey kaybettirmeyecek.

Bilakis aşağıda hazırladığımız uzaklığa göre çözünürlük deneyimi grafiğinden göreceğiniz üzere videoları mobil cihazınızda 480p kalite ile 720p kalitede izleme arasında bir fark yok. 360p’de ise çok az bir fark olacaktır. Podcast gibi sadece dinlediğiniz sesin önemli olduğu videolarda ise kaliteyi minimuma düşürmek hem aldığınız deneyime bir etki etmeyecek, hem de ciddi anlamda veri tasarrufu sağlayacaktır.

Ayrıca şu videoda Kanadalı Youtuber Linus ekran boyutuna göre hangi uzaklıkta izlemeniz gerektiğini anlatıyor. Buna da göz atabilirsiniz.

11 Otomatik Oynatmaları ve İndirmeleri Kapatın

Facebook gibi uygulama içerisindeki otomatik video oynatma, ya da diğer uygulamalardaki otomatik indirmeler kabusunuz olabilir. Veri tasarrufu yapmak istiyorsanız uygulama içi otomatik oynatmaları, hatta görsellerin bile manuel açılmasını sağlamalısınız.

12 Veri Tasarrufu Uygulaması Kullanın

Veri tasarrufu için özel tasarlanmış uygulamalar tasarruf alışkanlığı kazanmanızda çok yardımcı olabilir. Bu uygulamalar hem hangi uygulamaların ne kadar veri tükettiğini takip eder, hem de arka plan veri tüketimini otomatik sınırlar. Ayrıca Wi-Fi koruma özelliği sayesinde önemli bir koruma sunarlar.

Bu uygulamaların başında Google Datally geliyordu, ne yazık ki Google Ekim 2019’da uygulamanın kullanımını durdurdu. Onun yerine şu aralar popüler, Samsung tarafından (eskiden Opera’nındı) geliştirilen ve tüm Android cihazlarla uyumlu veri tasarrufu uygulaması Samsung Max‘i öneriyorum. Aynı zamanda VPN özelliği de bulunan uygulama bu iş için biçilmiş kaftan. iOS tarafında ise My Data Manager adlı uygulama iş görüyor.

13 Tarayıcı İçi Veri Tasarrufu Modunu Aktifleştirin

Hemen hemen tüm mobil tarayıcılarda bulunan bu özellik sayesinde ciddi miktarda mobil internet tasarrufu sağlayabilirsiniz. Sadece sık kullandığınız tarayıcının ayarlarına gidin ve veri tasarruf modunu (Chrome veri tasarrufu “Basit Mod” olarak geçiyor) açın. Veri tasarrufu yapan tarayıcılar bu konuda çok işinize yarayacak.

14 Mobil İnternet Tasarrufu için Reklamsız Tarayıcı Kullanın

Tarayıcı tasarrufu demişken reklamların da çok fazla veri tükettiklerini hatırlatmak gerek. Mümkünse tarayıcıdan reklamları engellemek veya tamamen reklamsız tarayıcı kullanmak gerekiyor. Bunun için Opera kullanmanızı tavsiye ediyorum. Aynı zamanda Brave Browser isimli tarayıcı otomatik olarak reklamları engelliyor.

15 Lite Uygulamaları Yükleyin

Lite uygulamalar, fazla veriye sahip olmayıp veri tasarrufu yapmak zorunda kalan kullanıcılar için özel olarak tasarlanmış uygulamalardır. Şüphesiz ki en az internet harcayan uygulamalar Lite uygulamalardır. Bu uygulamalar normal versiyonlarına göre ciddi oranda daha az veri tüketirler. Hemen normal versiyonlarını silip, bu uygulamaların Lite versiyonlarını yüklemelisiniz.

Yani Facebook yerine Facebook Lite, Twitter yerine Twitter Lite, Skype yerine Skype Lite ve Youtube yerine Youtube Go’yu tercih etmelisiniz. Google uygulamalarının da Go eklentili versiyonları bu konuya giriyor. Yalnız Instagram veri tasarrufu için bir Lite uygulama yok, yalnız onun da bir çözümü var. Yukarıda bahsettiğimiz Samsung Max uygulaması içinden bir Instagram klonu oluşturabiliyorsunuz. Klon Instagram kullanmak çok ciddi tasarruf sağlayacaktır.

16 Uygulama İçi Veri Tasarrufu Modlarını Etkinleştirin

Eğer Lite uygulamalar kullanamam, ben normaline çok alışmışım diyorsanız, bu uygulamalar içerisindeki veri kazancı modlarını aktifleştirmek çok işinize yarayacaktır. Özellikle Whatsapp, Instagram ve Facebook uygulamalarında bulunan bu özellik işe yarar miktarda tasarruf sağlıyor. Özellikle Instagram veri tasarrufu özelliğini mutlaka açmalısınız.

17 Çevrim Dışı Uygulamalar ve Oyunları Edinin

Çevrim dışı çalışan uygulamalar ve oyunlar veri kazancı elde etmeniz için size çok yardımcı olacak. Bugün marketten yüklediğiniz bir hesap makinesi uygulaması bile İnternet bağlantısı istiyor. Oyunların çoğu hakeza bu şekilde.

Bu problemden kurtulmak için ihtiyaç duyduğunuz uygulamayı yüklemeden önce çevrim dışı çalışan alternatiflerinin olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Oynamalık yeni bir oyun arıyorsanız, markete girmeden önce İnternet’te çevrimdışı oyunlar listelerine göz atmalısınız. Ayrıca yükleyeceğiniz bu çevrimdışı oyunlar metro gibi bağlantının olmadığı yerlerde size tatmin edici bir oyun deneyimi sunmuş olacak.

18 Paylaşımlarınızı Zamanlayın

Günlük sosyal medyada yaptığınız paylaşımlar çok fazla verinizi tüketir. Çözüm ise günlük paylaşmaya zorunlu olduğunuz medyaları Wi-Fi erişimine sahip olacağınız bir vakitte otomatik paylaşılmasını sağlamak. Burada devreye Buffer gibi zamanlama uygulamaları giriyor. Buffer üzerinden istediğiniz paylaşımı istediğiniz zamanda yayınlanmasını ayarlayabilirsiniz. Ayrıca IFTTT uygulamasının da bunun gibi özellikleri var.

19 Tarayıcı Yerine Uygulamayı Kullanın

Konu uygulamalardan devam ederken uygulayabileceğiniz bir küçük yöntem daha var. Her uygulaması olan Web sayfasının tarayıcı üzerinden açmak yerine uygulamasını kullanmak iyi bir tasarruf yapmanıza yarayacak.

Mesela çok teknoloji sayfalarını takip ediyorsanız bunların markette bulunan uygulamalarını yüklemek veya her gün yemek tariflerine bakıyorsanız yine bunların markette yer alan uygulamalarını yükleyip oradan bilgi sağlamak çok işinize yarayacaktır.

20 PC için Erişim Noktasında Tarifeli Bağlantı Özelliğini Açın

Eğer telefonunuzun İnternet’ini PC’nizde kullanıyorsanız bu özelliği derhal açmalısınız. PC’nin telefonunuzun erişim noktasını herhangi bir Wi-Fi zanneder ve arka planda güncellemeler gibi çok fazla veri tüketen işlemler yapar. PC’nizi erişim noktanıza bağlar bağlamaz bağlantının “Özellikler” kısmından “Tarifeli bağlantı” seçeneğini açık duruma getirmelisiniz.

21 Veri Kazancı için 4G’yi 3G’ye Düşürün

4G ağı gerçekten çok hızlı ve çok işe yarıyor. Yalnız bu hız düşmanınız olabilir. Eğer çok hızlı bir bağlantıya ihtiyacınız yoksa işleriniz 3G ağı üzerinden halletmeniz size anlamlı bir veri tasarrufu sağlayacaktır. Şebeke türünüzü 3G’ye düşürmek daha az veri transferi ve daha çok tasarruf demektir.

22 Hız Testlerine Son Verin

Birçok kişi mobil bağlantısında sorun yaşadığında hemen hız testi uygulamalarını açıyor. Ve bu uygulamaların ya da tarayıcı üzerindeki sayfaların veri tükettiğini bilmiyor. Bu uygulamalar ÇOK FAZLA veri tüketirler ve bu kotanızın dolmasıyla sonuçlanabilir. Çözüm ise hız testlerine derhal son vermeniz olacaktır.

23 BONUS VERİ TASARRUFU: Turkcell Uygulamaları Kullanın

Eğer Turkcell abonesiyseniz, (değilseniz de yine çok faydası var) Turkcell uygulamaları kullanarak iyi bir veri tasarrufu elde edebilirsiniz. Çünkü Turkcell çoğunlukla kendi uygulamalarına özel ücretsiz veri limitleri sunuyor. Yani tarayıcı yerine Yaani, mail uygulaması yerine Yaani Mail ve WhatsApp yerine BİP kullanarak bu işlemlerin yiyeceği veriyi bedavaya getirebilirsiniz. Ayrıca Turkcell uygulamalarını kullananlara sıklıkla sürpriz hediyeler sunuyor.

Bu yazımızda nasıl mobil veri tasarrufu yapabileceğinize değindik. Peki sizin veriniz size yetiyor mu? Ek paketlere ihtiyaç duyuyor musunuz? Lütfen ankette belirtin.

Herkese Merhaba! Mobil veriniz bir ay yetiyor mu?

— Selman Kahraman (@SelmanTheHero) April 12, 2020

The post 23 En Etkili Mobil Veri Tasarrufu Yöntemleri appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.

Tarih, 28 Haziran 1971 yılını gösterdiğinde Pretoria, Güney Afrika bölgesinde Elon dünyaya geldi. Çocukluğunun büyük bölümünü doğduğu bölgede geçiren Musk’ın şu anki konumuna ulaşabileceğini kim tahmin edebilirdi ki? Henüz 10 yaşındayken bir bilgisayar alarak, programlama ile ilgilenen Elon Musk, 12 yaşında kendi programladığı bir oyunu satarak 500 dolar kazanmayı başardı.

Elon Musk için ivme yakalamaya başladığı dönem sıkıntılı bir sürecin ardından olacaktı. Elon Musk hayatı daha yeni öğrenmeye başlarken 17 yaşında Güney Afrika topraklarından ayrılarak ilk olarak Kanada’ya ardından da ABD’ye taşındı.

Elon Musk Kimdir? Girişkenliğin Uç Noktası

Zip2: Elon Musk ve İlk Girişimi

Pennsylvania Üniversitesi’nden mezun olmasının ardından, yüksek lisans programlarına katılmak için Stanford Üniversitesi’ne kayıt olan Musk’ın katıldığı programları bırakması iki gününü aldı. İkinci günün ardından kardeşi Kimbal Musk ile ortak çalışarak ilk bilişim şirketi olan Zip2’yu kurdu. Zip2’yu kurduklarında kısıtlı bütçe ve imkânları vardı. Sabah saatlerinden akşamın geç saatlerine kadar durmak bilmeden çalışmayla hayatını idame ettirdi. Musk bu dönemlerde duş almak için stadyumun soyunma odalarını kendisine yer olarak belirlemişti. Kurduğu ilk bilişim şirketi için bu gerekliydi. Zira şirketin ayakta durabilmesi için kazanç ve birikime ihtiyacı vardı. Musk’ın yöntemleriyle şirket 2 yıl ayakta kalmayı başardı.

Elon Musk internet janrasının daha yeni gelişmeye başladığı o dönem olan 1999 yılında, dönemin en büyük arama motoru AltaVista’ya, 307 milyon dolar nakit ve buna ek olarak 34 milyon dolar değerinde hisse senedi karşılığında Zip2’yu sattı. Şirket yapılan bu denli büyük teklifi geri çeviremedi.

x.com ve Paypal

Zip2 ile yakaladığı başarının ardından internetin de giderek ivme kazanması nedeniyle Elon Musk, bakış açısını genişleterek internet dünyasındaki ödeme sistemleri üzerine çalışmalarına başladı. Vizyon sahibi bir genç girişimci olarak X.com’u kurdu. Elon Musk için x.com ayrı bir deneyim olacaktı. 2000 yılında Peter Thiel ve Max Levchin tarafından yönetiminin üstlenildiği firma olan Confinity ile X.com birleşti. Confinity, kullanıcıların şifrelenmiş bilgi saklayabilmesine olanak sağlıyor ve bununla beraber ilk e-cüzdanı oluşturuyordu. Gerçekleştirilen birleşmenin ardından 2001 yılında X.com’un ismi PayPal olarak değiştirildi ve Elon Musk, CEO görevini üstlendi. PayPal beklenenden çok daha ileriye gitti ve 2002 yılında eBay tarafından 1,5 milyar dolar değerlemeyle satın alındı. Musk, bu satıştan 180 milyon dolar gelir elde etti.

Paypal’ın satışının ardından tutkulu girişimci Musk, bambaşka serüvenlere doğru yola çıkmaya hazırlanıyordu. İnsanlığın geleceğini en çok ilgilendiren konulara yoğunlaşmaya karar verdi. Bu konular ise ona göre internet, yeşil enerji ve uzay idi.

SpaceX’in Kuruluşu

PayPal’ın satılmasının ardından Elon Musk projeleri yüzünden hayatını ihmal etmişe benziyor. PayPal’dan kazandığı serveti kendi sözleriyle şu şekilde ifade ediyor:

Paypal’dan kazandığım 180 milyon doların 100 milyonunu SpaceX’e, 70 milyonunu Tesla’ya ve 10 milyonunu SolarCity’e yatırdım. Kiramı ödemek için yeniden borç almam gerekiyordu.

Yenilikçi girişimci Elon Musk 2002 yılının Haziran ayında Space Exploration Technologies’i, yani bilndik adıyla SpaceX’i kurdu.

Musk SpaceX projesiyle uzay teknolojilerinde bir devrime imza atmayı hedef aldı. Mars’ın kolonileştirilmesi fikri inancıyla SpaceX’i kurdu. Yeniden kullanılabilir roketleri Falcon 1 ve Falcon 9 ile başarıyı yakaladı. 2016 yılında heyecan verici bir fırlatma gerçekleştiren SpaceX ekibi, günümüzde uzay teknolojilerinde geliştirmeler yapmayı sürdürüyor.

Tesla Motors ile Başka Alanlara İlk Adım

2003 yılında iki mühendis tarafından kurulan Tesla Motors, elektrikli araç sektöründe iş yapmaya odaklandı. Müşterilerin petrol zorunluluğunu ortadan kaldırmayı hedef alan projeye Elon Musk, 70 milyon dolar yatırımıyla 2004 yılında dahil oldu. Yani Elon Musk bilinenin aksine Tesla kurucusu değil. Musk şirketin Yönetim Kurulu Başkanı rolünde ama yönetimin işleyişine karışmayarak şirkete olan güvenini sergiledi.

Musk, araçların dizayn edilmesinde aktif olarak görev aldı. Tesla Roadster’in beğenilen tasarımıyla övgüler alırken Global Green 2006 ödüllerinde tasarım ödülüne layık görüldü. Tesla Motors bir yıldız gibi yükselişini sürdürürken yönetimsel hatalar baş gösterdi ancak Elon Musk bu durumu çok iyi idare etti. Tesla Motors’u batmaktan yaptığı yatırımlar sayesinde kurtaran Musk, günümüzde Tesla Motors hisselerinin yüzde 30’luk dilimine sahip.

Musk’ın gözünün nuru şirketi Tesla son yıllarda tanıttığı ilginç ve fütüristik tasarım anlayışına sahip araçlarıyla dikkat çekmeyi başardı. Sanki 20 yıl gelecekten kopmuş gibi özelliklere sahip Roadster, görünümüyle göz boyayan Semi ve geçtiğimiz aylarda eşi benzeri olmayan tasarımıyla CyberTruck Tesla’nın gerçekten geleceğe yönelik bir yatırımı olduğunu kanıtlıyor.

CyberTruck’ın tanıtılmasıyla beraber şirket son bir yıl içerisinde müthiş bir değerlenme yakalayarak Daimler ve Volkswagen gibi dünya devlerini geride bıraktı. Şu anda 137 milyar dolar piyasa değeri ile 2. sırada bulunuyor.

Temiz Enerji Hayalleri ve SolarCity

Elon Musk durduramadığı girişimciliğine bir kez daha yenik düşüp kuzeni Lyndon Rive ile 2006 yılında SolarCity’yi kurdu. Temiz enerji hayallerine bir noktadan başlayan Musk tüm evleri güneş enerjisi ile tanıştırmayı hedefledi. Yenilikçi teknolojileri yanında müşterilerine karşı aşırı duyarlılığı ile de bilinen şirket ücretsiz kurulum ve sistem takibi gibi hizmetler sunuyor.

Musk 2012 yılında Tesla Motors ve SolarCity kapsamındaki güneş panellerinin şebekeye olan etkilerini yumuşatmak için Tesla bataryalarını kullanma kararı aldı. Bu karar 2016 yılında SolarCity’nin Tesla Motors ile birleşmesini doğurmuş oldu.

Elon Musk’ın Gelecek Planları

The Boring Company ile HyperLoop Projeleri

İnsanları trafik derdinden kurtarmak ve ulaşımı kolaylaştırmak amacını bürüyen aslında bir tünel kazma şirketi olan The Boring Company’yi kurdu. 2016 yılında kurulan şirket geleceğin en büyük teknolojilerinden HyperLoop’u odağına alıyor.

HyperLoop, otoriteler başta olmak üzere hemen hemen herkes tarafından heyecanla beklenen projelerin başında geliyor. Heyecan verici bir proje olan HyperLoop sayesinde yolculukların uçuk derecede kısa süreye indirilmesi bekleniyor. Elon Musk tarafından öne sürülen projede, 1200 km/s hıza ulaşan manyetik trenlerin üretilmesi hedef alınıyor. Bu şekilde Los Angeles ile Las Vegas gibi aralarında 430 km olan iki büyük şehrin seyahat süresini 30 dakika gibi agrasif bir süreye indirmeyi planlıyor. Bir kapsül içerisinde duvarlara değmeden vakumlu ortamda hareket edecek olan trenin maliyet ve enerji açısından ucuz olması da oldukça cazip.

Musk yeni şirketine fon sağlaması ve daha önemlisi pazarlamayı arttırmak amacıyla The Boring Company markalı bir alev silahı üretti. Sadece 5 gün içerisinde 20000 ön sipariş alan silah 500 dolar fiyatıyla 10 milyon dolar kazandırmış oldu. Ayrıca internette viral olan silah şirket için çok büyük bir katma değer sağladı.

Flamethrowers sold out

— Elon Musk (@elonmusk) February 1, 2018

Yapay Zeka Korkusu, OpenAI ve Neuralink

Elon Musk yapay zekanın gelecekte insanlık için büyük bir tehdit olabileceğine inanıyor. Bu yüzden kontrollü yapay zekayı üretmek için bir girişimde daha bulundu.

Elon Musk ve Sam Altman tarafından 2015 yılının Aralık ayında kurulan kar amacı gütmeyen şirket duyarlı yapay zeka çalışmaları yapıyor. Yaklaşık 60 bilim insanı ve mühendisten oluşan kadrosuyla araştırmalarını ve aldıkları patentlerini halka açık şekilde paylaşarak diğer kurumlarla serbest işbirliği yapmayı amaçlamaktadır.

OpenAI ile aynı ofisi paylaşan diğer bir Elon Musk girişimi ise Neuralink. Musk ve arkadaşları tarafından 2016 yılında kurulup Mart 2017’de halka açıklanan Neuralink Company beyin-bilgisayar arayüzlerinin insanlara implante edilebilmesi üzerine çalışmalar yürütüyor.

Bünyesine şimdiden birçok nörobilimciyi ekleyen şirket doğal zeka ile yapay zekayı bütünleştirerek hastalar ve engelliler için insan üstü bir bilinci yardımcı etmeyi planlıyor. Bu da Musk’ın vizyonun ne kadar kapsamlı olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Starlink ve Uzaydan İnternet Hayali

Her zaman geleceği bugüne tercih eden Musk, bir insanın ne kadar geniş bir ufka sahip olabileceğinin en iyi örneklerinden. SpaceX kapsamında uzaya göndereceği binlerce mini uydu ile uzaydan insanlara internet sağlamayı düşünen Musk bu hayalini 2024 yılına kadar gerçekleştirmeyi planlıyor. Toplamda 42000 uydudan oluşacak küresel ağ Dünya yüzeyindeki her noktaya yüksek hızlı internet sunmayı planlıyor.

Mars’a Yolculuk

Elon Musk’ın hayatındaki en büyük hedeflerinden biri Mars’a insan gönderebilmek. Şu an Space X kapsamında bu konuda çok yoğun çalışmalar yöneten ekip 2030 yılı itibariyle Mars’a insan göndermeyi planlıyor. Elon Musk Mars’a çok fazla yatırım yapıyor ve hayatının sonun Mars’ta geçirmek istiyor.

Mars’a insanlı yolculuk dışında Mars’ı dünyalaştırmak için de büyük yatırımlar yapan Musk insanlığın geleceğinin Mars’a bağlı olabileceğini düşünüyor.

The post Elon Musk Kimdir: Fütürist Dahi ve Bitmeyen Fikirleri appeared first on Bilişim ve Teknik | Teknoloji Haber, Listeler, Galeriler.