Compton olay? basit bir anlat?mla gelen fotonun parçac??a çarp?p enerjisinin bir k?sm?n? parçac??a aktar?p yoluna devam etmesidir. Parçac??a verdi?i enerji parçac??a kinetik enerji olarak i?lenir ve onu harekete geçirir. Enerjisi azalan fotonun dalga boyu uzar. Bu olay ilk defa 1923’te Arthur Holly Compton taraf?ndan gözlemlenmi?tir. 1927 y?l?nda ise A.H. Compton bu çal??mlar?yla ilgili olarak Nobel Fizik ödülü ald?.

Compton-scattering.svg

Bu olay sonucu fotonlar?n da momentumu olabilece?i ilk defa Compton taraf?ndan ortaya at?lm?? oldu. Olay boyunca enerji ve momentum korunmak zorundad?r. Foton ve parçac???n saç?lma aç?lar?na göre enerjileri ve parçac???n h?z? hesaplanabilir.

Aralar?ndaki matematiksel ili?ki ?u ?ekildedir:

Bu denklem bize fotonun etkile?im sonras? dalga boyundaki azalmay? verir. Burada   de?eri sabittir ve de?eri  metredir. Bu sabite Compton dalga boyu denir. Bu denklem bize gelen fotonun saç?lma aç?s?n?n sadece enerjisine ba?l? oldu?unu ifade eder.

Uzaydan Dünya’m?za gelen kozmik ???nlar atmosfere girdi?inde kar??la?t??? atomlar ile Compton olay?n? ya?arlar. Dolay?s?yla atmosferin alt?na enerjileri azalm?? dü?ük frekanstaki fotonlar ula??r. Bu yüzden X ve Gama ???nlar?n? incelemek için teleskoplar? Dünya d???na yerle?tirmemiz gerekir.

Ayr?ca Compton olay?n?n gözlemlendi?i di?er bir alan ise kanserli hücrelere kar?? yap?lan radyasyon terapisi uygulamas?d?r.

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

*İstenmeyen bir hata oluştu.